ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 124

لوکوترین بی۴

لوکوترین بی۴ با فرمول شیمیایی C20H32O4 یک لوکوترین با شناسه پاب‌کم ۱۶۹ است. که جرم مولی آن ۳۳۶٫۴۶۶ g/mol می‌باشد. لوکوترین یک خانواده از واسطه‌های التهابی ایکوزانوئیدی است که در لکوسیت هادر اثر اکسیداسیون اسید آراشیدونیک توسط آنزیم 5-لیپوکسیژناز ...

لوله آزمایش

لوله آزمایش یا لوله کشت یا لوله نمونه یکی از ابزارهای متداول آزمایشگاهی است که در بیشتر آزمایشگاه‌های شیمی یافت می‌شود.این وسیله که از شیشه یا پلاستیک شفاف ساخته می‌شود به شکل یک لوله بلند است که از یک سر باز و از سر دیگر بسته و به صورت محدب است. ...

لوله تیل

لوله تیل یکی از ابزار آزمایشگاهی شیشه‌ای است که معمولاً برای تعیین نقطه ذوب و جوش مواد مورد استفاده قرار می‌گیرد.این ابزار آزمایشگاهی به افتخار شیمیدان آلمانی یوهانس تیل نامگذاری شده‌است.این ابزار شباهت زیادی به لوله آزمایش دارد با این تفاوت که ی ...

لومینول

لومینول با فرمول شیمیایی C 8 H 7 N 3 O 2 یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم 10638 است. که جرم مولی آن ۱۷۷٫۱۶ گرم بر مول می‌باشد. این ماده به صورت پودر زرد رنگ یا بلور های ریز یافت می شود. این ماده با اکسایش خود خاصیت نورتابی شیمیایی از خود نشان می ...

لونافارنیب

لونافارنیب یک مهارکننده‌ٔ فارنزیل‌ترانسفراز است که در یک کارآزمایی بالینی انسانی به عنوان درمانی برای پیری زودرس مورد بررسی قرار گرفته است، که یک اختلال ژنتیکی بسیار نادر است و در آن علائمی مشابه با جنبه‌های پیری در سنین خیلی پایین بروز می‌کند.

لوولینیک اسید

لوولینیک اسید یک گاماکتواسید با فرمول شیمیایی C 5 H 8 O 3 یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۷۳۴ است که جرم مولی آن ۱۱۶٫۱۱ گرم بر مول است. این کریستال سفید رنگ که در دمای اتاق به صورت جامد وجود دارد، در آب و حلال‌های آلی قطبی قابل حل است. این ماده ...

لیپوئیک اسید

لیپوئیک اسید با فرمول شیمیایی C ۸ H ۱۴ O ۲ S ۲ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۱۱۲ است. که جرم مولی آن ۲۰۶٫۳۳ g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، بلورهای سوزنی زرد است. لیپوئیک اسید LA، همچنین با نام‌های دیگر از قبیل: α-lipoic acid و ALA و thio ...

لیگاند (بیوشیمی)

لیگاند ریشه لاتین دارد و معادل واژهٔ پیوند در فارسی است. در بیوشیمی و فارماکولوژی به ماده‌ای گفته می‌شود که با پیوند و ترکیب با یک بیومولکول یا یک گیرنده هدف بیوشیمیایی خاصی را دنبال کند. به‌طور خاص یک لیگاند به‌عنوان ماشه برای یک عمل بیوشیمی به ...

لیگاند واسطه

لیگاند واسطه ، لیگاندی است که دو اتم که معمولاً اتم فلزی است یا بیشتر را به هم پیوند می‌دهد. لیگاند می‌تواند تک اتمی یا چند اتمی باشد. عموماً همهٔ ترکیب‌های کمپلس آلی می‌توانند به عنوان لیگاند واسطه کار کنند. در نامگذاری یک کمپلکس که در آن یک اتم ...

لیمونن

لیمونن با فرمول شیمیایی C 10 H 16 یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۲۲۳۱۱ است؛ که جرم مولی آن 136.24 g/mol می‌باشد. لیمونن یک مایع بی‌رنگ هیدروکربنی از کلاس سیکلوترپن است. معمولاً ایزومر D آن بوی قوی ای مانند پرتقال دارد. در سنتزهای شیمیایی به عنو ...

مالاشیت گرین

مالاکیت گرین با فرمول شیمیایی C 23 H 25 ClN 2 یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۵۱۳۹۸۳۴ است؛ که جرم مولی آن ۳۶۴٫۹۱۱ گرم بر مول می‌باشد.این ترکیب یک رنگ کاتیونی می باشد.

مالتودکسترین

مالتودکسترین با فرمول شیمیایی C 6n H O یک ترکیب از الیگوساکاریدها با شناسه پاب‌کم 3382465 است. که جرم مولی آن متغیر می‌باشد.مالتودکسترین در واقع یک کربوهیدرات پیچیده ساخته شده از ذرت، برنج یا نشاسته سیب زمینی است ، همچنین، این ماده شامل مولکول ها ...

مایع ظرفشویی

مایع ظرفشویی که در اصطلاح عامیانه به آن ریکا گفته می‌شود، مایعی شوینده است که برای شستن ظروف از آن استفاده می‌شود. این ماده کف زاست که برای زدودن چربی و اضافات مواد غذایی از روی ظروف طراحی شده‌است. مواد شوینده شستشو برای ماشین‌های ظرفشویی به صورت ...

متوکسی‌اتان

متوکسی‌اتان یک ترکیب شیمیایی است. شکل ظاهری این ترکیب، مایع بی‌رنگ است. مولکول:C 3 H 8 O و C 3 H 7 OH ایزومرهایی دارد که در آنان شمار اتم‌های سازنده برابر است؛ اما شیوه برقراری پیوند متفاوت است و خواص مولکول‌ها نیز متفاوت می‌شود. شماره ۱ و ۲ ایزو ...

متیل آمین

متیلامین به صورت تجاری از واکنش آمونیاک با متانول در حضور کاتالیزور آلومینو‌م سیلیکات‌‌ تهیه می‌ود. دی‌متیل‌آمین و تری‌متیل‌آمین نیز تولید می شوند؛ سینتیک واکنش و نسبت واکنش دهنده‌ها نسبت سه محصول را تعیین می کند. محصولی که بیشترین ارجحیت را با س ...

متیل‌سولفونیل‌متان

متیل‌سولفونیل‌متان یا ام اس ام با فرمول شیمیایی C ۲ H ۶ O ۲ S یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۲۱۳ است؛ که جرم مولی آن 94.13 g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، جامد بلوری سفید است. محلول آبی متیل سولفونیل متان MSM، الکترولیت نیست، یعنی در آب حل ...

متیلن‌دی‌اکسی

متیلن‌دی‌اکسی به گروه عاملی با فرمول ساختاری R-O-CH 2 -O-R گفته می‌شود که به باقی ماندهٔ یک مولکول با دو پیوند شیمیایی وصل است. گروه متیلن‌دی‌اکسی از دو اتم اکسیژن تشکیل شده که به یک پل متیلن وصل است. معمولاً گروه متیلن‌دی‌اکسی به یک ساختار آروما ...

محرک (دارو)

مُحَرّک‌ها یا انگیزنده‌ها به صورت عمومی به ترکیبات شیمیایی سایکو اکتیو گفته می‌شود که باعث تحریک سیستم اعصاب مرکزی می‌شوند. بسیاری از محرک‌ها سیستم اعصاب محیطی را نیز تحریک می‌کنند. از اثرات اصلی محرک‌ها می‌توان به افزایش هشیاری، تمرکز، سرعت تفکر ...

محلول

در دانش شیمی، محلول یا به فارسی تاجیکی چاره به ترکیب همگن دو یا چند ماده گفته می‌شود. در حل کردن ماده‌ای در ماده دیگر، یکی از مواد حل‌شونده یا و دیگری حلال خوانده می‌شود. برای مثال آب‌نبات در هنگام خوردن در بزاق دهان حل می‌شود. یا ممکن است که مای ...

محلول آبی

محلول آبی محلولی است که حلال آن آب باشد. در معادله‌های شیمیایی با گذاشتن aq در پایان فرمول ماده نشان می‌دهند که ماده محلول در آب است مانند NaCl. حرف‌های aq کوتاه شدهٔ واژهٔ aqueous است. آب به عنوان بهترین و در دسترس‌ترین حلال شناخته شده‌است. مواد ...

محلول ایده‌آل

محلول آرمانی خاصیت‌های ترمو دینامیکی و شیمیایی معرفی شده‌ای دارد که هرگاه مخلوط یا محلولی آن شرایط را احراز کرد بطور حتم از قانون رائولت پیروی می‌کند. محلول ایده‌آل دارای آنتالپی انحلال صفر است و در نتیجه ضریب اکتیویته که مبین انحراف از حالت ایده ...

منیزیم استارات

منیزیم استارات با فرمول شیمیایی Mg ۲ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۱۱۱۷۷ است که جرم مولی آن ۵۹۱٫۲۷ g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، پودر سفید روشن است. این ماده ترکیبی شیمیایی با فرمول Mgc18h35o22 است که در اثر واکنش آنیون اسید استئاریک و ک ...

مواد شوینده

ماده شوینده یک سورفکتانت یا ترکیبی از سورفکتانت ها است که در محلول های رقیق قابلیت پاک کنندگی دارد. این ترکیب ها معمولاً آلکیل بنزن سولفونات هستند. این ترکیب ها شبیه به صابون ولی با قابلیت انحلال پذیری بیشتری در آب سخت هستند و این به دلیل آن است ...

مول

مول یکی از واحدهای شمارشی است. یک مول، طبق تعریف سنتی، مقداری از هر ماده است که تعداد ذرات بنیادی آن برابر با تعداد اتم‌های موجود در ۱۲ گرم از کربن-۱۲ است. این تعداد، عدد آووگادرو نامیده شده و برابر است با ۱۰ ۲۳ ×۶٫۰۲۲۱۴۰۸۵۷ که در واقع مقداری از ...

میرسن

میرسن یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۳۱۲۵۳ است.میرسن یا β-میرسن ، هیدروکربن طبیعی آلکن است. دقیق تر به عنوان یک مونوترپ طبقه بندی می شود. مونوترپن ها دیمرهای پیش سازهای ایزوپروئید هستند و میرسن جز component قابل توجهی از روغن اساسی چندین گیاه ا ...

ناجوراتم

در شیمی آلی یک ناجوراتم یا به عبارت بهتر اتم های ناهمگن به تمام اتمهای متعلق به یک موکلول ارگانیک یا زنجیره کربنی خطی یا مدور که متفاوت باشد از کربن و هیدروژن که به طور کلی شامل اتمهای اکسیژن ، ازت ، فسفر ، گوگرد ، بور و هالوژنها مانند فلوئور ، ک ...

ناقص‌سوزی

ناقص‌سوزی یک اصطلاح علمی است که بیشتر در شیمی به‌کار می‌رود. این عبارت زمانی استفاده می‌شود که اکسیژن کافی برای سوختِ کامل یک ماده وجود نداشته‌باشد.و در اثر این سوختن کربن مونوکسید تولید می‌شود.

نام‌گذاری آیوپاک

نام‌گذاری آیوپاک نظامی است که زیر نظر اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی به نام‌گذاری مواد شیمیایی می‌پردازد. برای ابداع یک سیستم نامگذاری که جوابگوی حتی، پیچیده‌ترین ترکیبات باشد، کمیته‌ها و کمیسیونهای مختلفی به نمایندگی از طرف شیمیدانان از س ...

نسبت جذب سدیم

نسبت جذب سدیم که به اختصار SAR خوانده می‌شود، یکی از پارامتر‌های سنجش کیفیت آب کشاورزی است که در بررسی و مدیریت خاک‌های تحت تأثیر سدیم از آن استفاده می‌شود. نسبت جذب سدیم شاخصی برای تعیین مطلوبیت آب جهت استفاده در آبیاری و کشاورزی است و کاتیون‌ها ...

نظریه اچ‌اس‌ای‌بی

نظریه اچ‌اس‌ای‌بی مخففی از کلمات "اسیدها و بازهای سخت و نرم" است. رالف جی. پیرسون شیمی‌دان آمریکایی این مفهوم را برای اولین بار در اوایل سال ۱۹۶۰ با اقدامی برای یکپارچه‌ساختن رابطه‌های شیمی معدنی و آلی، انتشار یافت. مفهوم HSAB در بسیاری از عرصه‌ه ...

نم‌بینی

نم‌بینی به توان یک ماده در جذب مولکول آب از فضای پیرامون و نگهداری آن گفته می‌شود. این جذب آب می‌تواند به صورت جذب شیمیایی یا جذب سطحی باشد حتی اگر از نظر فیزیکی در ماده تغییراتی ایجاد شود. این جذب با کمک ایجاد افزایش حجم، نقطهٔ جوش یا دیگر خواص ...

نمک مضاعف

نمک مضاعف وقتی دو نمک با هم به نسبت مولی ساده ای متبلور شوند، حاصل می‌شود. شکل و سیستم بلوری نمک‌های حاصل عملا با شکل بلوری دو نمک سازنده آن یکی است. نمک‌های مضاعف در حالت محلول خواص هر یک از یون‌های سازنده خود را نشان می‌دهند. تشکیل یک نمک مضاعف ...

نوربورنادین

نوربورنادین یک ترکیب هیدروکربن حلقوی با فرمول شیمیایی C 7 H 8 یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم 8473 است. به خاطر خواص واکنش پذیری بالای این مولکول که ناشی از ساختار تحت فشار آن می‌باشد، این مولکول به طور گسترده‌ای مورد بررسی قرار گرفته است. با تو ...

نوسان مولکولی

نوسان مولکولی، نوعی حرکت رفت و برگشتی است که در آن یک شی با جهت تقریباً ثابت مرتباً کمی عقب و جلو می چرخد. در فیزیک و شیمی ، یک مولکول اگر در معرض نیروهای بیرونی یا محدودیتهایی باشد که جهت گیری آن را محدود می کند ، می تواند آزاد شود. به عنوان مثا ...

نیترات استر

نیترات استر یک گروه عاملی آلی با فرمول عمومی RONO 2 است که در آن R می‌تواند هر مادهٔ آلی اضافی باشد. این مواد، استرهای اسید نیتریک و الکل اند. یک نمونهٔ شناخته شدهٔ استر نیترات، نیتروگلیسیرین است که برخلاف نامش یک ترکیب نیترو نیست.

نیترات اوره

ابتدا اوره را دربشر ۱ لیتری ریخته و ،۳۰۰تا ۴۰۰ سی آب را به بشر اضافه می‌کنیم و آن را با همزن شیشه‌ای به هم می‌زنیم تا کاملاً در آب حل شود.وقتی اوره کاملاً در آب حل شد اسید نیتریک را کم‌کم به بشر اضافه می‌کنیم به نحوی که دما از ۳۰ تا ۴۰ درجه سانتی ...

نیتروآلکن

نیتروآلکن یا نیترواُلفین، یک گروه عاملی است که مخلوطی از ویژگی‌های دو بخش سازنده اش، یعنی آلکن و گروه نیترو را از خود نشان می‌دهد. همچنین این ماده ویژگی‌هایی از خود نیز دارد که در واکنش‌هایی مانند واکنش مایکل و واکنش دیلز-آلدر بروز می‌دهد.

نیتروبنزن

نیتروبنزن با فرمول شیمیایی C ۶ H ۵ NO ۲ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۷۴۱۶ است. که جرم مولی آن ۱۲۳٫۰۶ g/mol است. شکل ظاهری این ترکیب، مایع مایل به زرد است و بویی شبیه بوی بادام دارد. پس از انجماد به شکل بلورهایی برنگ زرد-سبز در میآید. نیتروبنز ...

نیتروژن دی‌اکسید

نیتروژن دی‌اکسید با فرمول شیمیایی NO ۲ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۳۰۳۲۵۵۲ است. که جرم مولی آن ۴۶٫۰۰۵۵ g/mol می‌باشد. این گاز در دمای معمولی زرد و در دماهای بالاتر به رنگ قهوه‌ای سرخ‌فام است و سمی و بویی بسیار تند و زننده دارد. دی‌اکسید نیتر ...

نیترولیک اسید

نیترولیک اسیدها ترکیب‌های آلی با گروه عاملی RC=NOH اند. این مواد از واکنش ترکیبات نیترو با باز و منابع نیتریتی تهیه می‌شوند: این واکنش نخستین بار از سوی ویکتور مایر با استفاده از نیترواتان بیان شد. این واکنش با مداخلهٔ آنیون نیترونات پیش می‌رود.

نیترون

در شیمی آلی، نیترون یک گروه عاملی است و عبارت است از ان-اکسید از یک ایمین. ساختار کلی نیترون R 1 R 2 C=NR 3 + O − است که در آن R 3 ، هیدروژن نیست. یک نیترون، یک دوقطبی ۱و ۳ است که در حلقه‌زایی دوقطبی ۱و ۳ کاربرد دارد. دیگر واکنش‌های نیترون نیز شن ...

نیتریل ایلید

نیتریل ایلیدها یا نیتریلم ایلیدها یا نیترلیم متیلیدها ، به غیر از چند مورد استثنا معمولاً واکنش‌دار میانجی اند. معمولاً نمی‌توان آنها را از بقیهٔ مواد جدا کرد با این حال ساختار یک نیتریل ایلید پایدار خاص زیر پرتوی ایکس مشخص شده است. البته با روش‌ ...

نیروی پراکندگی لاندن

نیروی لاندن از جمله نیروهای ضعیف بین‌مولکولی است. نوعی جاذبه میان دوقطبی‌هایی است که بر اثر برهم خوردن توزیع الکترون در مولکول‌های ناقطبی ایجاد می‌شود. به این دوقطبی‌ها القایی می‌گویند.

وارونگی والدن

وارونگی والدن عبارت است از وارونگی مولکولی با مرکز دست‌سان یا دستواره در یک واکنش شیمیایی. از آنجایی که یک مولکول می‌تواند دو انانتیومر پیرامون یک مرکز دست‌سان تشکلیل دهد؛ وارونگی والدن شکل مولکول را از یک انانتیومر به دیگری منتقل می‌کند. برای نم ...

وازوتوسین

وازوتوسین یک هورمون نانوپپتید و دارای برخی خصوصیات شبیه به اکسی توسین و وازوپروسین است که در واحد فوق بصری-نوروهیپوفیزی پرندگان، خزندگان، دوزیستان و ماهی‌ها تولید می‌شود. این هورمون در افزایش شدت تراوایی کیسه مثانه قورباغه دخالت دارد. به این ترتی ...

واکنش تشکیل حلقه

واکنش تشکیل حلقه عبارتی عمومی در شیمی آلی است که به کلیه واکنش‌هایی که منجر به تشکیل یک یا چند حلقه در مولکول می‌گردد، گفته می‌شود. واکنش‌های حلقه‌زایی و حلقه‌جوشی دو کلاس مهم از واکنش‌های تشکیل حلقه هستند.

واکنش خودکاتالیزی

یک واکنش شیمیایی را واکنش خودکاتالیزی می‌گویند اگر یکی از محصولات واکنش خود یک فروکافت برای همان واکنش یا یک واکنش جفت باشد. یک مجموعه واکنش را زمانی می‌گوییم با هم خودکاتالیز اند که اگر شماری از آن واکنش‌ها محصولی تولید کنند که برای شماری دیگر ا ...

واکنش رنگ

واکنش رنگ در شیمی عبارت است از واکنش شیمیایی که به کمک آن یک ترکیب شیمیایی بی رنگ به یک مشتق رنگی که رنگ آن با چشم یا با کمک رنگ‌سنج قابل تشخیص است، تبدیل شود. غلظت یک محلول بی رنگ را معمولاً نمی‌توان به کمک رنگ‌سنج‌ها بدست آورد افزودن یک واکنشگر ...

واکنش فرگشتی گازی

واکنش فرگشتی گازی نوعی واکنش شیمیایی است که یک یا چند محصول آن گازهایی مانند اکسیژن یا کربن دی‌اکسید باشد. واکنش‌های فرگشتی گازی در صورتی که گازها سمی یا انفجاری باشند در یک اتاقک دود صورت می‌گیرد.

واکنش همزمان

واکنش همزمان واکنش شیمیایی است که در آن شکسته شدن پیوندها و برقراری پیوندهای تازه همگی در یک گام روی می‌دهد. واکنش دارهای میانجی یا دیگر میانجی‌های ناپایدار با انرژی بالا در این گونه واکنش‌ها درگیر نیستند. سرعت واکنش‌های همزمان معمولاً به قطبیت ش ...