ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 128

مغز خلفی

مخچه ، در خلف بصل الطناب نخاعی و پونز و در زیر نیمکره‌های مخ واقع شده و توسط چادرینه یا تنتوریوم مخچه Tentorium Cerebelli از نیمکره‌های مخ جدا می‌شود مخچه، در حفرهٔ کرانیال خلفی قرار گرفته‌است. مخچه، از دو نیمکر هٔ راست و چپ تشکیل شده‌است که این ...

نئوتنی

نئوتِنی به حفظ ویژگی‌های خردسالانه در جانوران بالغ یک گونه گفته می‌شود. جانورانی که دارای نئوتنی هستند شباهت بیشتری به نوزادان گونه اشان دارند و با گذر از خردسالی به بزرگسالی ویژگی‌های نوزادگونه را کمتر از دست داده‌اند.

نوزاد قورباغه

بچه‌قورباغه ، وگیز یا نوزاد قورباغه مرحله لاروگونهٔ زندگی دوزیستانی چون قورباغه و وزغ است. بچه‌قورباغه‌ها اغلب آبزی هستند، اگرچه بعضی دوزیستان نوزادانی دارند که در خشکی زندگی می‌کنند.

هیولا

هیولا موجودی افسانه‌ای است، آن معمولاً در افسانه‌های کهن یا داستان‌های ترسناک حضور دارد، و به همین خاطر است که اغلب زشت و ممکن است ترسناک یا آسیب‌رسان باشد. کلمه هیولا در بیشتر زبان‌های اروپایی از "monstrum" لاتین برگرفته شده. هیولا معمولاً با سا ...

جنبش حامی زندگی ایالات متحده آمریکا

جنبش حامی زندگی ایالات متحده یا جنبش حق زندگی ایالات متحده جنبشی اجتماعی و سیاسی در ایالات متحده است که بر اساس مبانی اخلاقی یا فرقه‌ای با سقط جنین اختیاری مخالفت می‌کند و معمولاً منع قانونی یا محدودیت آن را خواستار است. مدافعین آن معمولاً استدلا ...

آب‌بازسانان دندان‌دار

آب‌بازسانان دندان‌دار یا نهنگ‌های دندان‌دار راسته‌ای از خانواده آب‌بازان هستند که شامل نهنگ عنبر، نوک‌نهنگان، دلفین‌ها و غیره می‌شوند. همان گونه که از نام این راسته بر می‌آید، این جانوران دارای دندان در دهان خود هستند.

آبزیان

آبزیان به جاندارانی، چه مهره‌دار و چه بی‌مهره گفته می‌شود که تمام یا بخشی از عمرشان را در آب زندگی می‌کنند.حیوانات آبزی ممکن است هوا را تنفس کنند یا اکسیژن محلول در آب را از طریق اندامهای تخصصی به نام آبشش یا مستقیماً از طریق پوست استخراج کنند.

آبشش

آبشُش نوعی اندام تنفسی است که در بسیاری از جانوران آبزی، از جمله بعضی از کرم‌ها، تقریباً تمام نرم‌تنان و سخت پوستان، بعضی از لاروهای حشرات، همهٔ ماهیان و شمار اندکی از دوزیستان وجود دارد و جهت تنفس آبششی به کار برده می شود. بافت آبشش شاخه یا پر م ...

آرتمیا

آرتمیا جانداری است سخت‌پوست که در آب‌های شور زندگی می‌کند. دریاچه ارومیه در ایران، یکی از غنی‌ترین منابع آرتمیا در جهان شمرده می‌شود. آرتمیا در صنایع پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در دنیا سالانه بیش از ۲۰۰۰ تن سیست آرتمیا معامله می ...

اسفنج دریایی

اِسفَنج‌های دریایی یک فرمانرو عظیم از سلسله جانوران و فرمانرو بی مهرگان هستند. سه ویژگی مهم اسفنج‌ها اینست که وسیله حرکتی ندارند، ناجنبنده‌اند و شکل معینی ندارند.این موجودات قدیمی ترین و اولین جانوران منقرض نشده هستند. اسفنج‌های دریایی از نظر علم ...

پنجزاری باله‌طلایی

پنجزاری باله طلایی گونه‌ای از پنجزاری‌ماهیان است. حداکثر طول این ماهی ۱۱ سانتیمتر است. مشخصات:بدن کوچک و مرتفع، دهان کوچک، به‌طور افقی و مستقیم است. هنگام باز شدن کامل دهان، یک لوله مستقیم مایل به پایین تشکیل می‌شود، سر تماماً بدون فلس و سینه دار ...

دلفین پوزه‌بطری رودی

دلفین بطری‌بینی رودی یا توکوشی نام گونه‌ای دلفین است که در آب‌های اطراف رودخانه آمازون و شمال آمریکای جنوبی زندگی می‌کند. نام انگلیسی آن از واژهٔ tuchuchi-ana زبان مردمان توپی ساکن برزیل گرفته شده است و به عنوان نام پذیرفته شدهٔ این گونه به کار م ...

سیکلید

سیکلید نام گروهی از ماهیان است. ماهی‌های خانوادهٔ سیکلید در راستهٔ سوف‌ماهی‌سانان هستند. سیکلیدها همراه با زمردماهیان و شقایق‌ماهیان عضو زیرراسته زمردماهی‌واران هستند. خانواده سیکلیدها هم بزرگ و هم متنوع است، دست‌کم ۱۶۵۰ مورد از این ماهی به‌طور ع ...

هامور خط شکسته

هامور خط شکسته نام علمی گونه: (Epinephelus epistictus(Temminck & Schlegel،۱۸۰۲ نام علمی مترادف: Epinephelus praeopercularis Boulenger،۱۸۸۷ نام انگلیسی: Broken –line grouper نام فارسی: هامور خط شکسته اندازه: حداکثر اندازه بدن تا ۸۰ سانتیمتر می‌رسد ...

هیدرا (سرده)

هیدر سرده‌ای از شاخه گزنده‌تباران است. گونه‌های این جنس، جانورانی شکارچی ساکن آب هستند، می‌توانند حرکت کنند ولی اکثر اوقات ساکن هستند، دارای کیسه گوارشی، سر و مغز ندارند و در سراسر بدنش شبکه‌ای از تارهای عصبی کشیده شده‌است. ساده‌ترین ساختار عصبی ...

آفت (ارگانیسم)

آفت به هرگونه حیوان یا گیاه مضر برای انسان یا مواد موردتوجه انسان از قبیل محصولات کشاورزی، چهارپایان و جنگل، گفته می‌شود. روی هم رفته، آفت رقیب بشر است.

انتاموبا هیستولیتیکا

اِنتامیبا هیستولیتیکا یک گونه آمیب از سرده انتامیبا است. آلودگی انسان با انتاموبیا هیستولیتیکا می‌تواند باعث بروز اسهال خونی آمیبی شود.

توکسوکارا

توکسوکارا نوعی انگل از خانواده کرم‌های گرد است. این انگل در بسیاری از حیوانات و همچنین در انسان قادر به ایجاد بیماری است. در سگ و گربه دو گونه از این انگل مشاهده شده‌اند که عبارتند از: توکسوکارا کتی و توکسوکارا کنیسس که هر دو می‌توانند سبب ایجاد ...

دوکامیان

دوکامیان نام یکی از زیررده‌های جانوری است. این زیررده در رده بادکش‌داران Trematoda، شاخه پهن‌کرمان Platyhelminthes قرار دارد. این زیررده شامل آن دسته از کرم‌های پهن انگلی است که پوش آنها از نوع پوسته یاخته است و معمولاً دو مکنده دارند. مکنده‌های ...

ژیاردیا

ژیاردیا انگلی از دسته برون‌کافتگان است که در روده باریک انسان و بسیاری از پستانداران زندگی می‌کند. این انگل سبب بیماری روده‌ای همه‌گیر و محلی و اسهال می‌شود. این تک‌یاخته گلابی‌شکل و دارای چهار جفت تاژک است. این امر شناسایی آن را زیر میکروسکوپ آس ...

سارکوسیس‌تیس

سارکوسیس‌تیس یک سرده از راسته کوکسیدیای حقیقی و زیر راسته آیمریا بوده و به عنوان انگل بیماری‌زای بسیاری از پستانداران، پرندگان و خزندگان به حساب می‌آید. غالباً عضلات مخطط را درگیر می‌کند.

شپش

شِپِش یک راسته از حشرات است. شپش‌ها انگل خارجی، دایمی و اجباری هستند. اجباری به این معنا است که به غیر از بدن پستانداران و پرندگان در جاهای دیگر نمی‌تواند زندگی کند. شپش‌ها در راسته "شپش بی‌بالان" قرار دارند. این راسته دارای بیش از ۳٬۰۰۰ گونه شپش ...

کرم قلابدار

کرم قلابدار نوعی از کرم‌های لوله‌ای است. . آلودگی با کرم‌های قلابدار از شایع‌ترین آلودگی‌های کرمی انسان است. دو نوع کرم قلابدار، انکیلوستوما دوئودوناله یا کرم قلابدار دنیای قدیم و نکاتور آمریکانوس یا کرم قلابدار دنیای جدید وجود دارد.این کرم‌ها به ...

کرم لوله‌ای ریشه‌گرهی

کرم لوله‌ای ریشه‌گرهی گیاه انگل‌های کرم لوله‌ای از سرده Meloidogyne هستند. محل زندگی آن‌ها خاک مناطق نسبتاً گرم با زمستان کوتاه است. در حدود ۲۰۰۰ گیاه مستعد عفونت با کرم لوله‌ای ریشه گرهی هستند و این انگل باعث از بین رفتن در حدود ۵ درصد از محصولا ...

کرمک

کرمک ، کرم اکسیور ، کرم سنجاقی یا کرم نشیمن‌گاهی ، نام کرمی لوله‌ای است که انگل روده‌ای انسان به ویژه کودکان به حساب می‌آید. این کرم می‌تواند باعث عارضه انتروبیازیز یا عفونت کرم سنجاقی شود. کرمک از نظر طبقه‌بندی، در خانواده اکسیوریده قرار می‌گیرد.

کرم‌های لوله‌ای

کرم‌های لوله‌ای ، نخ‌سان‌تباران، یا نماتد ، از مهم‌ترین جانوران می‌باشند. نخ‌سان‌تباران یکی از بزرگ‌ترین شاخه‌های جانوران است که گونه‌های آن کرم‌هایی لوله‌شکل و انعطاف‌پذیر و فاقد بند و مژه یا تاژک است و پوستک غیرزنده دارند. کرم‌های لوله‌ای یکی ا ...

کرم‌های نواری

کرم‌های نواری یا سستودها نام یک رده از انگل‌های کرم‌های پهن است. در حالت بالغ آنها در دستگاه گوارش مهره‌داران یافت می‌شوند. کرم‌های نواری انواعی از انگل‌ها به‌شمار می‌روند که به شکل بندبند و دارای یک عضو بادکش‌دار در قسمت سر هستند. آنها به جدار ر ...

کک (حشره)

کَک ‌ها حشرات بدون بال، خونخوار، بسیار ریز و از راستهٔ نوربالان هستند که کمتر از ۴ میلی‌متر طول دارند. کک‌ها حرکت‌های جهشی دارند. کک‌ها بیشتر از پستانداران و گاهی از پرندگان خونخواری می‌کنند. به‌طور کلی از ۳٬۰۰۰ گونه کک، فقط ۱۲ گونه به انسان حمله ...

نگلیریا فاولری

نِگلیریا فاولِری یا "آمیب مغزخوار" ، گونه‌ای آمیب تک‌یاخته‌ای است که در آب‌های شیرین و گرم زندگی می‌کند و در انسان موجب بروز التهاب حاد پرده‌های مغز و نخاع می‌گردد که به آن "مننگوانسفالیت آمیبی اولیه" می‌گویند و ظرف چند روز منجر به مرگ می‌گردد.

نوزوما

نوزوما عامل میکروسپوریدیوز انسانی است که گونه آن ان. کونوری نام دارد. به صورت اسپورهای بیضی بزرگ به طول ۴ و عرض ٢ میکرمتر دیده می شود. اطلاعات زیادی از ساختمان درونی انگل در دست نیست. فقط تعداد ٢ هسته برای اسپوروبلاست مشاهده و ثبت شده است. تا سال ...

باکتری غیرمتحرک

باکتری‌های غیرمتحرک باکتری‌هایی هستند که توانایی و ساختارهای مورد نیاز برای حرکت دادن خود در محیطشان با نیروی خود را ندارند. زمانی که باکتری‌های غیرمتحرک در استب تیوب کشت داده می‌شوند، تنها در طول خط استب رشد می‌کنند. اگر باکتری متحرک باشد، خط پر ...

پرتوقارچ

پرتوقارچ، اکتینومیست یا اکتینومایسس نام یک سرده از باکتری‌ها رده اکتینوباکترها است. اکتینومیست‌ها از رشته‌های بلند و شاخه‌شاخه تشکیل شده‌اند و مانند کلاف‌های در هم پیچیده پهلوی یکدیگر جا می‌گیرند و تمایل به تشکیل اشکال زنجیره ای یا رشته ای دارند. ...

پروکاریوت

پیش‌هسته‌ای یا پروکاریوت به جاندارانی تک سلولی می‌گویند که در یاختهشان مواد هسته‌ای در غشایی قرار ندارند و هسته مشخصی را تشکیل نمی‌دهند. در مقابل یوکاریوت‌ها جاندارانی مثل گیاهان، جانوران، قارچها و بعضی از آغازیان، غشایی دارد که آن را دربر می گیر ...

کلوستریدیوم بوتولینوم

کلوستریدیوم بوتولینوم گونه‌ای باکتری از جنس کلوستریدیوم است. این باکتری میله‌ای شکل و گرم مثبت است و در وضعیت کم اکسیژن بهتر رشد می‌کند. این باکتری متحرک است و دارای تاژک از نوع پری تریش بوده و همچنین می‌تواند تولید هاگ کند و معمولاً در خاک یافت ...

ابریشم دریایی

ابریشم دریایی, یک گونه بسیار ظریف، نادر و گرانبهاست که از الیاف فیلامنتی ابریشم‌مانند نرم‌تنان دوکفه‌ای که برای متصل شدن به کف دریا استفاده می‌کنند، به دست می‌آید. ابریشم دریایی تا اوایل قرن ۲۰، در مناطق مدیترانه‌ای، از نرم‌تنان دوکفه‌ای بزرگی به ...

نرم‌تنان

نَرم‌تَنان سومین شاخه بزرگ از سلسلهٔ جانوران هستند. جانوران این شاخه دارای ریخت‌شناسی بسیار متنوع هستند و اعضای آن ساختار دهانی کیتینی به نام سوهانک دارند و تقارن دوطرفی و بندبند بودن بدنشان به‌طور کامل یا تقریباً از بین رفته‌است. بدن آن‌ها دارای ...

تجارت حیات‌وحش

تجارت حیات وحش به تجارت کالاهایی اطلاق می‌شود که از حیوانات یا گیاهان غیر اهلی که معمولاً از محیط طبیعی آن‌ها استخراج شده یا تحت شرایط کنترل شده به دست می‌آید، حاصل می‌شود. این امر می‌تواند شامل تجارت اقلام زنده یا مرده، بافت‌هایی از جمله پوست، ا ...

جان مرجان

جان مرجان مجموعه تلویزیونی مستند در ۱۳ قسمت ساخته مانی میر صادقی است که تپه‌های مرجانی و حیات وحش و چرخه‌های حیاتی دریای عمان و خلیج فارس و تنوع زیستی و طبیعی آن را بررسی و به نمایش می‌گذارد. جان مرجان به فهرست حافظه جهانی اضافه شده‌است. این مستن ...

حیات وحش استان کرمانشاه

کرمانشاه یکی استان‌های متنوع از نظر ‌بوم‌شناسی در ایران است و به دلیل پستی و بلندی ها و تنوع اقلیمی زیاد، گونه‌های جانوری متنوعی در این استان یافت می شوند. تا کنون در این استان ۱۸۰ گونه پرنده، ۴۵ گونه پستاندار، ۳۳ گونه ماهی و ۳۴ گونه خزنده شناسای ...

آرکی‌ها

باستانیان یا آرکئا قلمرویی از موجودات ریز تک‌یاخته‌ای هستند. به هر یک از اعضای گروه باستانیان یک باستانه یا آرکئون گفته می‌شود. در سال‌های اخیر طبقه‌بندی‌های جدیدی برای جانداران پیشنهاد شده‌است و کاملاً در حال تغییر بوده‌است. باستانیان نیز همانند ...

آغازیان

در همه روش‌های آرایه‌شناسی زیست‌شناسی، آغازیان دربرگیرنده تعداد زیادی از یوکاریوت‌های میکروارگانیسم بودند، به ویژه تک‌یاخته‌های جانوری و تک‌یاخته‌های گیاهی. آغازیان یک دسته‌بندی نافراگیر است یعنی یک خوشه تشکیل نمی‌دهد.

آهن‌بر

آهن‌بَرها یا سیدروفورها ، مولکول‌های کوچکی هستند که به صورت کی‌لیت با آهن پیوند دارند و به‌وسیله میکروارگانیسم‌های گوناگون از قبیل باکتری‌های بی‌هوازی، قارچ‌ها و ریشه‌های گیاهان ساخته می‌شوند. سیدروفورها به بالاترین قدرت حل‌شوندگی در ترکیب با آهن ...

باکتری

باکتری‌ها یا ترکیزه‌ها دامنه‌ای از پروکاریوتها هستند. این جانداران که عمدتاً اندازه‌ای در حد چند میکرون دارند از جمله اولین جانداران پدید آمده بر روی کره زمین هستند. این جانداران ساده از متنوع‌ترین و مهم‌ترین میکروارگانیسمها به‌شمار می‌روند. باکت ...

پروتوزوئا

پروتوزوئا جانورانی کوچک با اندازه‌ای کمتر از ۱۰۰ میکرومتر هستند که میکروب‌ها را شکار می‌کنند. در یک گرم خاک زراعتی مناطق معتدله می‌توان ۳۰ هزار یا ۴۰ هزار پروتوزوآ را مشاهده کرد. این جانوران به ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متری عمق خاک محدود می‌شوند و در خلل و ...

پروژه میکروبیوم انسان

پروژه میکروبیوم انسان نام طرحی است که توسط مؤسسه ملی بهداشت آمریکا و با هدف شناسایی و تحلیل تمام گونه‌های میکروارگانیسم موجود در بدن انسان و بررسی وضعیت آن در شرایط مختلف، بخصوص بیماریها آغاز شده است. بودجه این طرح بالغ بر ۱۱۵ میلیون دلار است. هد ...

توالی‌یابی دی‌ان‌ای

توالی‌یابی دی‌ان‌ای فرایندی برای تعیین دقیق ترتیب نوکلئوتیدهای درون مولکول DNA می‌باشد. توالی‌یابی شامل هر روش یا فناوری است که ترتیب چهار باز آدنین، گوانین، سیتوزین و تیمین را در یک رشته از DNA تعیین می‌کند. ظهور روش‌های توالی‌یابی سریع DNA تا ح ...

تولید پروتئین

تولید پروتئین به یک فرایند زیست فناوری گفته می‌شود که در آن یک پروتئین خاص تولید می‌گردد. این کار عموماً توسط دستکاری در بیان ژنی یک جاندار به منظور تولید بالای ژن نوترکیب انجام می‌گردد. این فرایند شامل رونویسی از DNA ی نوترکیب به RNA پیامبر و سپ ...

جاندار تک‌سلولی

جاندار تک‌سلولی ، همانطور که از نامش پیداست، جانداریست که تنها یک سلول دارد، برعکسش جانداران چندسلولی‌اند که شامل چندین سلول می‌باشند. جانداران تک‌سلولی در دو دسته بزرگ قرار می گیرند: پروکاریوت‌ها و یوکاریوت‌ها. تمام پروکاریوت‌ها تک سلولی اند و ب ...

ریزاندامگان دریایی

میکروب‌های دریایی یا ریزاندامگان دریایی بر اساس زیستگاهشان، به عنوان ریزاندامگانی که در محیط دریا زندگی می کنند، تعریف می گردند. یک ریزاندام هر نوع جاندار زنده میکروسکوپی است که با چشم غیر مسلح دیده شود. ریزاندامگان بسیار متنوع اند. تنوعشان جاندا ...

ریزجلبک‌ها

ریز جلبک‌ها ، جلبک‌های میکروسکوپی هستند که هم در آب شیرین و هم آب دریا یافت می‌شوند. ریز جلبک‌ها گونه‌های تک سلولی هستند که به صورت تکی، زنجیره ای یا گروهی زندگی می‌کنند. با توجه به گونه، اندازه ریز جلبک‌ها از چند میکرومتر تا چند صد میکرومتر متغی ...