ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 130

سدرة المنتهی

سِدرَةُ المُنتَهی نام درختی در آسمان هفتم است. این درخت کُنار بر فلک هفتم که منتهای اعمال مردم، نهایت رسیدن علم خلق و منتهای رسیدن جبرئیل است، قرار دارد و فقط محمد توانست از آن بگذرد. قرآن هم به سدره المنتهی اشاره کرده است "سوره نجم" همچنین داستا ...

مجتهد

"مجتهد" برگرفته از "اجتهاد" است. در اصطلاح اسلامی، مجتهد یا فقیه به فردی گفته می‌شود که در علم فقه توانایی استنباط احکام شرعی فرعی را از منابع معتبر داشته باشد. یا به عبارت دیگر، کسی که می‌کوشد تا احکام شرعی را از منابع فقهی اسلام، یعنی قرآن، سنت ...

هاریهارا

هاریهارا نام یکی از خدایان در آیین هندوئیسم است که ترکیبی است از دو خدای ویشنو و شیوا. هاریهارا با نام شانکارانارایانا نیز شناخته شده‌است که شاناکارا همان شیوا و نارایانا همان ویشنو است. هاریها به عنوان یک وااژة فلسفی نیز کاربرد دارد که اتحاد ویش ...

گروه مهدویت

مهدویت عنوان گروهی بود که در سال ۱۳۸۰ به اتهام سوء قصد به علی رازینی رئیس کل دادگستری وقت استان تهران محاکمه شدند. رهبر گروه به نوشته روزنامه جام جم "سیدمحمد حسینی میلانی" بود که خود را به عنوان روحانی معرفی کره و در منطقه جنوب تهران دولت‌آباد به ...

ابوالهیثم

احمد بن حسن جرجانی که در صوان الحکمه تالیف ظهیرالدین ابوالحسن بیهقی با کنیه ی ابوالهیثم آمده‌است. ابوالهیثم اسماعیلی بوده و شاگردانی داشته‌است و سخنانی مشتمل بر مباحث دینی اسمعیلیه. او در نسخه‌ای از صوان الحکمه و مجموعه رسایل فارسی ابن سینا به نا ...

اوتیفرون (افلاطون)

اتیفرون یکی از مکالمات افلاطون است که استفانوس آن را در ابتدای دوره آثار افلاطون قرار داده است. مضمون مکالمه تعریف درست "دین داری" است.

برهان کیهان‌شناختی کلام

برهان کیهان‌شناختی کلام فرمول‌بندی مدرنی از برهان کیهان‌شناختی برای وجود خدا است؛ که به کلام نام‌گذاری شده است که از آن جا ایده‌های کلیدی اش ریشه گرفته اند. این برهان توسط ویلیام لین کریگ در کتابش، برهان کیهان‌شناختی کلام رایج گردیده است. ایده پش ...

تمثیل ساعت‌ساز

تمثیل ساعت‌ساز یا برهان ساعت‌ساز برهانی غایت‌شناختی است که اظهار می کند، از طریق تمثیل، که یک طراحی حاکی از یک طراح است. این تمثیل نقش برجسته ای را در الهیات طبیعی و "برهان طراحی" بازی کرده است، جایی که برای پشتیبانی از وجود خدا و برای طراحی هوشم ...

روشن‌فکری دینی در ایران

روشنفکری دینی یا نواندیشی دینی تفکر و شاخه‌ای خاص از روشنفکری به معنای عام آن است که مرکز توجه آن را روشنگری دینی، تشکیل می‌دهد. اندیشمند وابسته به این نحله فکری، روشنفکر دینی گفته می‌شود. میان منظور روشنفکری دینی و روشنفکر دینی و جایگاه و شان آن ...

نمای کلی اسلام

شافعی – حنبلی – سنی – مذهب – اسلام - مذاهب اسلامی – حنفی – مالکی – سلفی‌گری – شیعه - رافضی – Usooli – خوارج – اخباری‌گری – شیعه دوازده‌امامی – فروع دین – اصول دین – شیخیه – تقیه – خلافت فاطمیان – مستعلیه – Dawoodi Bohras – اسماعیلیه – حشاشین – عل ...

تولیت آستان قدس رضوی پس از انقلاب ۱۳۵۷

تولیت آستان قدس رضوی بعد از انقلاب ۱۳۵۷ بر اساس اختیاراتی که منصب ولایت فقیه برای رهبران انقلاب اسلامی قائل شده‌است، می‌تواند به تشخیص آنان تعیین شود. اولین تولیت آستان قدس پس از انقلاب اسلامی را عباس واعظ طبسی با حکم روح‌الله خمینی، رهبر وقت جمه ...

شیعه‌شدگان

شیعه شدگان که به اصطلاح دیگر مستبصرون نیز شناخته می‌شوند، به افرادی اطلاق می‌شود که از مذهب و دینی دیگر، به اسلام شیعی گرایش پیدا کرده‌باشند. اولین بار به مسلمان شدگان، از جانب محمد -پیامبر اسلام- این واژه اطلاق شده‌است. این واژه در لغت به معنای ...

فهرست اصطلاحات اسلام

نام عربی خدا. أمیر المؤمنین "فرمان دهنده به مومنان" از لحاظ تاریخی عنوان خلیفه بوده است. در بعضی کشورهای مدرن مانند مراکش، یک امیرالمونین خانسالار یا سروری مذهبی است.

فهرست امامان اسماعیلیه

اسماعیل بن جعفر محمد قائم بأمرالله المعزلدین الله وفی احمد اولین داعی در سلسله داعیان اسماعیلیه محمد باقر محمد بن اسماعیل- سبعیه یا اسماعیلیان هفت امامی، او را آخرین امام می‌دانند و به غیبت او قائل هستند. محمد المهدی، داعی چهارم و اولین خلیفه فاط ...

فهرست جنگ‌های محمد

فهرست جنگ‌های محمد اشاره به فتوحات و لشکرکشی‌های اسلامی در زمان حیات محمد بن عبدالله، پیامبر اسلام دارد. در ادبیات اسلامی به نبردهایی که محمد شخصاً در آن‌ها حضور پیدا کرد "غزوه" و به نبردهایی که به دستور وی انجام شد اما خود او در آن‌ها حاضر نشد، ...

فهرست خلفا

این فهرستی از کسانی است که عنوان "خلیفه" ، پیشوای بزرگ دینی و سیاسی یک حکومت اسلامی که با نام خلافت شناخته می‌شود، و عنوانی برای فرمانروای امت اسلامی، بعنوان جانشینان سیاسی محمد بن عبدالله را عهده‌دار بودند. تمام سال‌ها بر طبق گاه‌شماری دوران مشت ...

فهرست سوره‌های قرآن

فهرست سوره‌های قرآن فهرستی متشکل از اطلاعات ۱۱۴ سوره از کتاب قرآن است که به عقیده مسلمانان به محمد بن عبدالله، پیامبر اسلام، نازل گردیده‌است. جمع‌آوری سوره‌های قرآن به ترتیبی غیر از ترتیب نزول آن‌ها، مورد اتفاق همگان است. اما اختلاف بر سر ترتیب ح ...

فهرست شخصیت‌ها و اعلام قرآنی

۱-امام علی۲-امام حسن ۳-امام حسین۴-امام سجاد۵-امام باقر۶-امام صادق۷-امام کاظم۸-امام رضا ۹-امام جواد ۱۰-امام هادی-۱۱-امام عسکری-۱۲-امام مهدی

فهرست طریقت‌های تصوف

اکبریه سلسله نعمت اللهی سلطان علیشاهی گنابادی سلسله نعمت اللهی معصوم علیشاهی اویسیه بدویه/احمدیه بکتاشیه پیرجمالیه تیجانیه جنیدیه چشتیه حروفیه حکمیه حلمانیه حیدریه خاکسار خرازیه خفیفه دسوقیه رزاقیه رفاعیه سباریه سبلیه سهروردیه سهلیه سیاریه شاذلیه ...

فهرست کتاب‌های شیعه

"جوامع ثانویه" یا "جوامع حدیثی متأخر" ، عنوانی است که به سه کتاب حدیثی زیر اطلاق می‌شود: بحارالانوار، تألیف محمد باقر مجلسی متوفای ۱۱۱۱ق. وسائل الشیعة فی تحصیل مسائل الشریعة اثر شیخ حرّ عاملی در برگیرنده مهمترین احادیث فقه شیعه در أبواب مختلف است ...

فهرست کشته‌شدگان سپاه حسین در نبرد کربلا

بلافاصله پس از مرگ معاویه در ۱۵ رجب ۶۰ ه‍.ق/۲۲ آوریل ۶۸۰ م، یزید به وَلید بن عُتْبَة، حاکم مدینه، فرمان داد تا از حسین، عبدالله بن زبیر و عبدالله بن عمر بیعت ستاند. هدف یزید، در دست گرفتن اوضاع شهر پیش از اطلاع اهالی از مرگ معاویه بود. نگرانی یزی ...

قیام‌ها و شورش‌های شیعیان

در این‌جا فهرستی از قیام‌ها و شورش‌های شیعیان در طی ادوار مختلف آورده شده‌است. قیام اسماعیلیه قیام مشعشعیان قیام صاحب فخ قیام مسلم بن عقیل قیام سربداران قیام یحیی بن زید قیام احمد بن موسی قیام ابن طباطبا قیام حره قیام مختار ثقفی قیام حسن بن زید ب ...

گروه‌های شیعیان

شیعه دوازده‌امامی یا اثنی‌عشری نام دینی از تشیع است که به امامت ۱۲ امام پس از پیامبر اسلام، باور دارند. این دین را شیعه جعفری یا امامیه هم می‌نامند. شیعه دوازده امامی در ابتدای قرن بیست و یکم، بزرگترین شاخه از مذهب شیعه است.

مسجد جامع

مسجد جامع ، در معماری دوره اسلامی ایران، به مسجدی گفته می‌شده که در شهر برای گردهمایی مردم توسط حاکمان تأسیس می‌شده و نمازهای گروهی مهم مانند نماز جمعه و نماز عید در آن اقامه می‌شده‌است و به همین علت در مقیاس بزرگ‌تر ساخته شده‌است. مسجد جامع عباد ...

بی‌خدایی ندانم‌گرا

بی‌خدایی ندانم‌گرا موضعی فلسفی است که بی‌خدایی و ندانم‌گرایی را دربرمی‌گیرد. بی‌خدایان ندانم‌گرا، بی‌خدا هستند؛ چون اعتقادی به وجود خدایی ندارند، و ندانم‌گرا هستند چون مدعی‌اند که وجود یک خدا، به‌طور ذاتی، ناشناختنی یا با توجه به مدارک فعلی ناشنا ...

بی‌خدایی یهودی

بی‌خدایی یهودی به نوعی بی‌خدایی اطلاق می‌شود که در آن فرد از نظر نژادی و تا حدودی فرهنگی یهودی است. چون یهودی‌بودن به جز بخش مذهبی، مؤلفه نژادی هم دارد، عبارت "بی‌خدایی یهودی" لزوماً متناقض نیست. حتی برخی یهودیان ارتدکس هم فرد بی‌خدایی که مادر یه ...

فمینیسم بی‌خدا

فمینیسم بی‌خدا جنبشی طرفدار فمینیسم و بی‌خدایی است. فمینیست‌های بی‌خدا با دین مقابله می‌کنند به این علت که آن را منبع سرکوب و نابرابری برای زنان می‌دانند. آنها معتقدند اکثر ادیان موجب تبعیض جنسی و ظلم به زنان هستند.

فهرست بی‌دین‌های برنده جایزه نوبل

این فهرست شامل برندگان جایزهٔ نوبلی است که خداناباور، ندانم‌گرا یا آزاداندیش یا به عبارت دیگر بی‌دین بوده‌اند. آلفرد نوبل بنیان‌گذار جایزه نوبل خود یک خداناباور بود.

فرقه داودیه

فرقه داودیه یکی از فرقه‌های مسیحیت و منشعب از کلیسای ادونتیست است. این فرقه در سال ۱۹۳۰ در آمریکا توسط ویلیام میلر که کشاورزی انگلیسی بود، پایه‌گذاری شد؛ ولی تا سال ۱۹۵۵ همچنان به عنوان یک فرقه ادونتیست شناخته می‌شد. فرقه داودیه به ظهور منجی باور ...

بلغاروفیل

Bulgarophiles - ; ; ; یک اصطلاح مورد استفاده برای افرادی که در مقدونیه و منطقه Pomoravlje خود را به عنوان بلغارها معرفی می کنند.

رافضی

رافضی ، اصطلاحی است که برخی از مسلمانان، در اشاره به شیعیان، از آن استفاده می‌کنند. این واژه، از ریشه "رفض" ، به معنای رد کردن آمده، و نخست بار زیدیان، همه شیعیانِ غیر از خود را رافضی گفتند؛ زیرا امامت زید بن علی را رفض می‌کردند. شاید از اینجا ای ...

شیکسا

شیکسا یک لغت ییدیش یا لهستانی است که به زبان انگلیسی وارد شده‌است. این لغت به معنای "زن غیریهود" است که معمولاً با دید منفی همراه است. معمولاً شیکسا به زن غیریهودی اطلاق می‌شود که بسیار جذاب بوده و برای مردان یهودی برای دوستی یا ازدواج وسوسه‌آمیز ...

کافر

پس از استیلای حکومت اسلام بر یک منطقه، به دین‌گرایان فقط کتابی‌ای که اسلام را نپذیرفته و در عین حال، برای محفوظ ماندن جان و مال و ناموس‌شان، به حکومت اسلامی، جزیه می‌دهند، اسلام‌ناباور کافر ذِمی یا اهل ذِمه، گفته می‌شود که به معنای کسانی هستند که ...

کو مو

کو مو یا آنگ مو به معنی لغوی "مو قرمز" ، واژه‌ای است که در ژاپن، مالزی، سنگاپور و تایوان جهت توصیف مردمان سفید پوست بکار برده می‌شود. در ژاپن بین قرن هفدهم تا نوزدهم در دوره ادو لفظ "کو مو" 紅毛 بیشتر برای اشاره به مردم انگلستان و هلند و بطورکلی ...

گوی (تورات)

گوی لفظی است که در تورات برای اطلاق به یک ملت یا قوم استفاده می‌شود. معنی لغوی آن می‌تواند "غریبه" یا "غیر یهود" نیز باشد. به صورت جمع معمولاً این لغت برای غیریهود استفاده می‌شود ، که معادل واژهٔ "جنتیل" است.

مجوس

یونانی، ماگوس. لاتینی، مگوس. آرامی، مجوشا می‌باشد. معرب کلمهٔ پارسی مگوش و مگو پارسی باستان که به یونانی ماگوس و به پارسی نو مغ گویند. به صورت مگو چندین بار در کتیبه‌های بیستون آمده و در اوستا به گونه مغو و در پهلوی مغ شده‌است. گروهی از ایرانیان ...

هاائول

هاائول و به فردی گفته می‌شود که دارای شرایط زیر باشد: سفید پوست، امریکایی، انگلیسی، یا به طور کلی به بیگانگان

آثار سید علی‌محمد باب

سید علی‌محمد شیرازی پیامبر آیین بیانی مانند دیگر پیامبران، خود را دارای قدرت وحی و نزول آیات الهی از سوی خداوند می‌دانسته‌است. به این ترتیب این چنین آیاتی در بین افراد به نام آثار یاد می‌شود. از جمله آثار او می‌توان به کتاب بیان فارسی و کتاب بیان ...

رلیجلس

رلیجلس نام فیلمی است که در سال ۲۰۰۸ و در سبک کمدی به نویسندگی و نقش‌آفرینی بیل مار ایجاد شد. کارگردانی این اثر را لاری چالز بر عهده داشت. نام این فیلم را می‌توان با توجه به گفتهٔ بیل مار که از ترکیب دو واژهی دین و ریشخند است را "دینخند" نامید. چر ...

ریشه همه شر؟

ریشهٔ همهٔ شر؟ یک مستند تلویزیونی است که توسط ریچارد داوکینز نوشته و ارائه شده‌است. در آن به این موضوع پرداخته می‌شود که جهان بدون مذهب یا بدون اعتقاد به خدا جای بهتری خواهد بود. این مستند متشکل از دو قسمت چهل و پنج دقیقه‌ای است. داوکینز از عنوان ...

معبد شیطانی

معبد شیطانی یک نهاد خدا ناباور و یک گروه فعال سیاسی مستقر در شهر سلیم در ایالت ماساچوست است. این معبد دارای چندین شعبه است، که بزرگترین گروه در دیترویت میشیگان قرار دارد. این گروه با استفاده از مفهوم شیطان برای ترویج مساوات خواهی، عدالت اجتماعی و ...

صحت تاریخی قرآن

مفسرین اهل سنت به صورت تاریخی همواره معتقد به صحت تاریخی قرآن بوده به این معنی که آیات قرآنی که در امروزه در دست ما است دقیقاً همان چیزی است که محمد بیان کرده‌است و هیچگونه تغییری اعم از حذف یا اضافه در آن صورت نگرفته‌است. البته اهل سنت به صورت س ...

عصر خرد

عصر خرد در حال تحقیق و تفحص در کلام درست و افسانه، جزوه‌ای نوشته انقلابی بریتانیایی و آمریکایی تامس پین است که بنیان دین و مشروعیت کتاب مقدس را زیر سؤال می‌برد. این جزوه در سه بخش در سال‌های ۱۷۹۴، ۱۷۹۵ و ۱۸۰۷ منتشر شد و به پرفروش‌ترین‌ها در ایالا ...

فرقان‌الحق

الفرقان الحق The True Furqan، با ۷۷ سوره و در ۳۶۶ صفحه‌ای و به زبان‌های انگلیسی و عربی نوشته شده‌است. از همان منبع این کتاب به شخصی با نام الصفی الهام منسوب است. بنا بر نوشتهٔ Baptist News، المهدی، عضو اجرایی کمیته "پروژه امگا ۲۰۰۱" در آوریل ۱۹۹۹ ...

قرآن

قرآن کتاب مقدس دین اسلام است و در باور مسلمانان سخنان خداست که به صورت وحی از سوی او توسط جبرئیل بر پیامبر اسلام، محمد بن عبدالله، نازل شده‌ است. مسلمانان، قرآن را بزرگترین معجزهٔ محمد و روشن‌ترین دلیل بر پیامبری او می‌دانند. قرآن اصلی‌ترین منبع ...

نقد بودیسم

نقد بودیسم اشکال مختلفی دارد، از جمله اینکه پیروان آن برخلاف اصول بودایی رفتار می‌کنند، یا اینکه این اصول این دین به‌طور سیستماتیک زنان را به حاشیه می‌برد. منابع بسیاری برای نقد وجود دارد، اعم از باستان و مدرن که ناشی از سایر ادیان است و منابع غی ...

نقد بهائیت

پایان نبوت با پیامبر اسلام که او را خاتم‌الانبیا نامند از اعتقادات صریح همه مسلمانان است. بر این اساس، مسلمانان معتقدند که اسلام آخرین دین و محمد آخرین پیامبر خداست و بعد از او پیامبری نخواهد آمد. با این حال بهائیان سیر ادیان را تکاملی می‌دانند.ب ...

نقد جینیسم

آموزه‌های anekāntavāda و syādavāda به این دلیل مورد نقد قرار می‌گیرند که دارای درجاتی از تردید و عدم اطمینان هستند و ممکن است مشکلات را به جای حل، پیچیده‌تر کند. منتقدان می‌گویند که جین قادر به انکار آموزه‌های ضد و نقیض خود نیست و از این رو یک دی ...

نقد روایات ابن اسحاق و واقدی درباره سرانجام بنی‌قریظه

نقد روایات ابن اسحاق و واقدی از سرانجام بنی‌قریظه به انتقاداتی می‌پردازد که به صورت تاریخی به گزارش‌های سیره‌های ابن اسحاق و واقدی از سرانجام قبیله بنی قریظه وارد شده‌است. ابن اسحاق قدیمی‌ترین منبعی است که با جزئیات به شرح ماجرای بنی قریظه پرداخت ...

نقد شیعه دوازده‌امامی

نقد شیعه دوازده‌امامی از زمان اولین شکاف میان جناح‌های اصلی اسلام، سنی و شیعه قدمت دارد. مسئله جانشینی محمد، ماهیت امامت، وضعیت دوازدهمین امام شیعه و دیگر حوزه‌هایی که در آن‌ها اسلام شیعی از اسلام سنی متفاوت است، توسط علمای اهل سنت مورد نقد واقع ...