ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 18

میانگین اسپایک محور

میانگین اسپایک محور یک ابزار برای توصیف ویژگی‌های پاسخ یک نورون با استفاده از اسپایک‌های منتشر شده در پاسخ به یک محرک متغیر در زمان است. STA برآوردی از میدان تأثیر خطی یک نورون فراهم می‌کند. این روش یک روش کاربردی برای تجزیه و تحلیل داده‌های الکت ...

نوار قلب

برق‌دل‌نگاری یا الکتروکاردیوگرافی به فرایند فرآورش برق‌دل‌نگاشت ، الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب که نمودار ثبت‌شدهٔ تغییرات پتانسیل الکتریکی ناشی از تحریک عضلهٔ قلب است، گفته می‌شود. معمولاً با مخفف ECG یا EKG مشخص می‌شود. دستگاه برق‌دل‌نگار الکترو ...

نوار مغزی

ثبت نوار مغزی ، الکتروانسفالوگرافی یا الکترومغزنگاری ثبت فعالیت الکتریکی مغز است، این تکنیک شامل اخذ سیگنال توسط الکترودهای سطحی، بهبود سیگنال ، چاپ سیگنال و آنالیز آن می‌شود. آنچه روی کاغذ چاپ می‌شود، برقامغزنگاشت نامیده می‌شود.

نوسان عصبی

نوسان عصبی یا موج مغزی ، الگوهای ریتمیک یا تکراری فعالیت عصبی در سیستم عصبی مرکزی هستند. بافت عصبی می‌تواند فعالیت‌های نوسانی را به طرق مختلف به وجود آورد، که به وسیله مکانیسم درون نورون‌های فردی یا با تعامل بین نورون‌ها هدایت می‌شود. در نورون‌ها ...

Nav1.4

Nav1.4 که با نامِ کانال سدیم نوع ۴، زیرواحد آلفا هم شناخته می‌شود، یک پروتئین است که در انسان توسط ژن "SCN4A" کُدگذاری می‌شود.

Nav1.5

Nav1.5 که با نامِ کانال سدیم، با درگاه وابسته‌به ولتاژ، نوع ۵، زیرواحد آلفا هم شناخته می‌شود، یک پروتئین پوسته‌ای درونی و مقاوم به تترو دوتوکسین است که در انسان توسط ژن "SCN5A" کُدگذاری می‌شود. این پروتئین بیشتر در ماهیچه‌های قلب یافت می‌شود که ک ...

استخوان‌بندی بیرونی

استخوان‌بندی بیرونی بسیاری از جانداران به جای اسکلت محوری داخلی، دارای استخوان‌بندی محافظتی بیرونی هستند. این اسکلت بیرونی بدن جانور را از صدمات محیطی محافظت می‌نماید. حشرات، میگوها و حلزون و بسیاری از موجودات دیگر دارای این نوع استخوان‌بندی می‌ب ...

اوپن‌سیم

اوپن‌سیم یک نرم‌افزار متن باز برای شبیه‌سازی، مدل‌سازی و آنالیز در زمینه بیومکانیک است. هدف این نرم ارائه ابزار رایگان و گسترده برای تحقیق در زمینه بیومکانیک و علم کنترل موتور است. اوپن‌سیم طیف گسترده‌ای از مطالعات در مورد آنالیز دینامیک راه رفتن ...

عدد ومرسلی

عدد ومرسلی یک عدد بی بعد است که در مکانیک بیوسیالات نشان دهنده ی رابطه ی فرکانس جریان ضربانی به ویسکوزیته است.این عدد به افتخار ریاضیدان بریتانیایی جان آر. ومرسلی نامگذاری شده است.

ملخی‌ها

همه حشرات به وسیله پرواز کردن از خطر فرار می‌کنند، اما ملخ‌ها و جیرجیرک‌ها جهش نیز می‌کنند. این حشرات دارای پاهای جهنده در عقب بدن خود هستند. این حشرات معمولاً می‌توانند ۱ متر ۳ پا یا بیشتر جهش کنند. ملخ‌ها و جیرجیرک‌ها دارای آرواره‌های قوی هستند ...

پاتوفیزیولوژی اچ‌آی‌وی/ایدز

پاتوفیزیولوژی اچ‌آی‌وی/ایدز پیچیده است. پس از ورود ویروس به بدن، یک دوره سریع تکثیر ویروسی وجود داشته و منجر به بالا رفتن تعداد ویروس در خون اطراف خود خواهد شد. در طی عفونت اولیه، سطح HIV ممکن است به چند میلیون ذره ویروس در هر میلی لیتر خون برسد. ...

اختلال تأخیر در فاز خواب

اختلال تأخیر در فاز خواب با سرواژه‌های دی‌اس‌پی‌دی که با نام‌های سندرم تأخیر در فاز خواب یا اختلال تأخیر در فاز خواب و بیداری نیز تعریف می‌شوند یک اختلال مزمن در ساعت بدن در مقایسه با ساعات معمول و به‌هنجار اجتماع است. اختلال بر روی زمان خواب، او ...

پرواززدگی

پرواززدگی یا جت لگ یک وضعیت فیزیولوژیک است که از تغییرات ریتم شبانه‌روزی بدن اتفاق می‌افتد و ناشی از مسافرت‌های طولانی است که در آن تنظیم خواب فرد به علت اختلاف ساعت مبدأ با مقصد پرواز به هم می‌ریزد. اصطلاح "جت لگ" به این دلیل به کار می‌رود که قب ...

ساعت شبانه‌روزی

ساعت شبانه‌روزی یا نوسانگر شبانه‌روزی ، یک نوسان ساز زیست‌شیمیایی با فاز پایدار است که چرخش دوره‌ای آن با زمان خورشیدی هماهنگ می‌شود. چرخش چنین ساعت درون‌جانداری لزوماً تقریباً دقیقاً ۲۴ ساعت چرخهٔ روز شمسی کنونی زمین است. در بیشتر موجودات زنده، ...

غده کاجی

غده کاجی یا غده اپی‌فیز یا غده پینه‌آل یا غده صنوبری که غده رومغزی هم نامیده شده و به چشم سوم نیز معروف است تودهٔ بافتی مخروطی‌شکل کوچکی است که به وسیلهٔ ساقه‌ای به سقف بطن سوم مغز متصل است. این غده درون‌ریز است و متشکل از سلول‌های پینه‌آل و بینا ...

ملاتونین

ملاتونین با فرمول شیمیایی N -acetyl-5-methoxy tryptamine هورمونی است که در غدهٔ صنوبری ، غدهٔ کوچکی در مغز، تولید می‌شود و به تنظیم چرخهٔ خواب و بیداری در بدن کمک می‌کند. مقدار بسیار کمی از ملاتونین در غذاهایی مانند گوشت‌ها، حبوبات، میوه‌ها و سبز ...

نوردرمانی

نور درمانی یا فتوتراپی که به‌طور کلاسیک به عنوان هلیودرمانی نامیده می‌شد، شامل قرار گرفتن در معرض نور روز یا طول موج خاصی از نور با استفاده از لیزر، دیودهای ساطع‌کننده نور، لامپهای فلورسنت، لامپهای دیکرونیک یا لامپ‌های بسیار روشن، نور تمام-طیف، ک ...

نوردورگی

نوردورگی واکنش فیزیولوژیک موجودات زنده به طول روز یا شب است که در گیاهان و جانوران اتفاق می‌افتد. نوردورگی می‌تواند به عنوان پاسخ رشدی گیاهان به طول نسبی دوره‌های روز و شب تعریف شود.

عطسه

عطسه یا شِنوسَک یا شِنوسه نوعی واکنش دفاعی بدن به مواد محرک تنفسی میباشد یا برای جلوگیری ازالتهاب مجاری تنفسی،ویابرای دفع ترشحات در هنگام بیماری است. مکانسیم عطسه خروج سریع هوای بازدمی بر اثر انقباض عضلات تنفسی است.

عطسه چه به صبر

عطسه به صبر چه ربط دارد؟ کتابچهٔ کوچکی از احمد کسروی است که در مهرماه ۱۳۲۴ به چاپ رسیده است. زمان اتفاق این داستان به یکی از سفرهای نویسنده در شهریور ۱۳۲۰ بازمی‌گردد.

عطسه واکنش به نور

عطسه واکنش به نور یک خصوصیت ژنتیکی است که با قرار گرفتن فرد دارای آن خصوصیت به‌طور تصادفی در مقابل نور، باعث عطسه‌های متوالی او می‌شود. تخمین زده می‌شود بین ده تا بیست وپنج درصد افراد دارای این خصوصیت هستند.

تعادل اسید-باز

تنظیم آب و الکترولیت‌های بدن نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح سلول‌ها دارد و اختلالات آنها می‌تواند بسیار خطرناک و حتی کشنده باشد. یونهای متعددی مانند هیدروژن ، سدیم، پتاسیم، کلسیم، فسفات، منیزیم، آهن و … در خون قابل اندازه‌گیری هستند. اندام‌های متع ...

رژیم غذایی قلیایی

رژیم قلیایی که به عنوان رژیم خاکستر قلیایی یا رژیم اسید قلیایی نیز شناخته می‌شود، می‌تواند به کاهش وزن و جلوگیری از مشکلاتی مانند آرتروز و سرطان کمک کند. این تئوری بیانگر این مسئله است که بعضی غذاها مانند گوشت، گندم، شکر تصفیه شده و غذاهای فرآوری ...

پوست

هیپودرم که پوست را به بافت‌های ماهیچه‌ای متصل می‌کند درم که لایه ضخیم‌تر داخلی است. روپوست اپیدرم که لایهٔ نازک‌تر خارجی است. روپوست لایه‌های ضخیمی از سلولهای مسطح است. پوست با دارا بودن سطح متوسطی حدود ۲ متر مربع ۲٫۵ یارد مربع، یکی از بزرگ‌ترین ...

تمایز دونقطه‌ای

تمایز دونقطه‌ای توانایی تشخیص این نکته است که دو جسمِ نزدیک که پوست را لمس می‌کنند واقعاً دو نقطه مجزا هستند، نه یک نقطه. این آزمایش اغلب با دو شیء نوک‌تیز در حین معاینه عصبی انجام می‌شود و فرض بر این است که این آزمایش نشان می‌دهد ناحیه‌ای از پوس ...

حساسیت به نور

حساسیت به نور به میزان واکنش شیء به دریافت فوتون خصوصاً نور مرئی می‌گویند. در پزشکی، این اصطلاح برای واکنش غیرطبیعی پوست همچون آفتاب‌زدگی به نور به کار می‌رود. سلول‌های گانگلیونی حساس به نور در چشم پستانداران نوع دیگری از حسگرهای نور هستند و با س ...

مو شقی

مو به تن سیخ شدن به برجسته شدن محل رویش مو در سطح پوست فرد اشاره دارد و معمولاً هنگامی که یک فرد تجارب قوی و احساسات شدید مانند ترس و شادی و سرخوشی یا انگیختگی جنسی را تجربه می‌کند، رخ می‌دهد. اصطلاح پزشکی این موضوع cutis anserina یا horripilatio ...

اثر بور

اثر بور یک پدیده فیزیولوژیکی است که برای اولین بار در سال ۱۹۰۴ توسط فیزیولوژیست دانمارکی کریستین بور توضیح داده شد. تمایل هموگلوبین برای اتصال به اکسیژن اتصال میل رابطه معکوسی با اسیدیته و غلظت کربن دی‌اکسید دارد. به بیانی دیگر، اثر بور به تغییر ...

بازدم

بازدم به عمل خروج هوای موجود در دستگاه تنفسی بدن انسان گفته می‌شود. در یک چرخه کامل عملیات تنفس، این عمل در مقابل عمل دَم قرار می‌گیرد. عمل بازدم یکی از تاثیرات انقباض کشسانی ماهیچه میان‌دنده درونی ریه و ماهیچه دیافراگم موجودات زنده است. این یک ع ...

بهره تنفسی

بهرهٔ تنفسی یا ضریب تنفسی ، به اختصار ، عددی بدون واحد است که برای محاسبهٔ میزان متابولیسم پایه که از تولید دی‌اکسید کربن برآورد می‌شود، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این عدد از نسبت دی‌اکسید کربن تولید شده توسط بدن به اکسیژن مصرف شده توسط بدن محاسب ...

پرفیوژن

پرفیوژن در پزشکی وارد کردن یا رساندن مایع به داخل بافت را گویند. در حالت طبیعی بدن٬ به فرایند تحویل مواد غذایی از سرخرگها به بستر مویرگی در بافتهای زنده پرفیوژن نام دارد. پرفیوژن "F" عروقی با فشار خون نسبت مستقیم و با مقاومت عروقی نسبت معکوس دارد ...

تنگی نایژه

تنگی نایژه به تنگ شدن مجاری هوایی در شش‌ها به خاطر سفت شدن ماهیچه صاف پیرامون آن همراه با سرفه، خس‌خس سینه و تنگی نفس در پی آن گفته می‌شود.

حسگر شیمیایی

حسگر شیمیایی یا دریافتگر شیمایی دریافتگر حسی است که سیگنال‌های شیمیایی را به پتانسیل عمل تبدیل می‌کند. یا به طور کلّی‌تر، حسگر شیمیایی محرّک‌های شیمیایی خاصی را در محیط تشخیص می‌دهد.

دم (تنفس)

دم یا استنشاق به عمل ورود هوای موجود در خارج از دستگاه تنفسی به درون آن گفته می‌شود. در یک چرخه کامل عملیات تنفس، این عمل در مقابل عمل بازدم قرار می‌گیرد. عمل دم یکی از تاثیرات انقباض کشسانی ماهیچه میان‌دنده برونی ریه و ماهیچه دیافراگم موجودات زن ...

دم‌سنجی

دَم‌سنجی یا اسپیرومتری روشی رایج برای اندازه‌گیری و ثبت ظرفیت تنفسی شش‌ها است. از دم‌سنجی برای اندازه‌گیری برخی از حجم‌ها و ظرفیت‌های ریوی در بیماران ریوی مانند آسم، بیماری‌های ریوی انسدادی مزمن و بیماریهای تحدیدی ریوی جهت تشخیص و ارزیابی شدت بیم ...

سندرم زجر حاد تنفسی

سندرم دیسترس حاد تنفسی هنگامی بروز می‌کند که مایع در کیسک‌های هوایی کوچک و انعطاف‌پذیر ریه‌ها جمع می‌شود. مایع مزبور مانع از پر شدن ریه‌ها با میزان کافی هوا می‌گردد که این بدان معنی است که میزان اکسیژن دریافتی در جریان خون کاهش پیدا می‌کند. این و ...

سورفکتانت ریوی

سورفاکتانت ریوی یک نوع از لیپوپروتیئین‌های فعال سطحی هستند که توسط سلول‌های آلوئولار نوع دوم تشکیل می‌شوند. این لیپوپروتئین‌ها همزمان که دارای بخش آبگریز هستند، دارای بخش آب دوست نیز می‌باشند. این ماده به عنوان دارو توسط سازمان بهداشت جهانی جزئی ...

شلو واتر بلک اوت

شلو واتر بلک اوت حبس نفس به هنگام غواصی، میزان CO2 در خون را افزایش می‌دهد. هنگامیکه در طول غواصی نفس خودرا نگاه دارید، بدن با استفاده از اکسیژن موجود در خون به کار خود ادامه می‌دهد اما CO2 را استفاده نمی‌کند این باعث می‌شود تا میزان CO2 در خون ا ...

فشار گاز ریوی

فشار گاز ریوی که در پزشکی با علامت PGP شناخته می‌شود در آزمایش‌های تخصصی مربوط به کارآیی شش‌ها بکار می‌رود. عوامل تعیین‌کننده مقادیر فشار اکسیژن PO2 و فشار دی‌اکسید کربن PCO2 در آلوئول عبارتند از: فشار هوای بیرون ششی‌ها نرخ یا رِیت تمام اکسیژن مص ...

کنترل تهویه

کنترل تهویه به مکانیسم های فیزیولوژیکی درگیر در کنترل تنفس ، یعنی حرکت هوا به داخل و خارج از ریه ها اشاره دارد و تهویه تنفس را تسهیل می کند. تنفس به استفاده از اکسیژن و از بین بردن دی اکسید کربن توسط بدن و سلولهای فردی در تنفس سلولی اطلاق می شود. ...

گاز خون شریانی

گاز خون شریانی یا به اصطلاح ای.بی.جی در پزشکی، به آزمایشی گفته می‌شود که بر روی نمونه خون گرفته شده از سرخرگ یا شریان رادیال یا دیگر سرخرگ انجام شده و طی آن، میزان درصد گازهای محلول در خون و همچنین PH خون محاسبه میگردد. نمونه‌گیری توسط سرنگ نازک ...

نسبت تبادل تنفسی

نسبت تبادل تنفسی یا به اختصار نسبت بین مقدار دی‌اکسید کربن تولید شده در سوخت و ساز بدن و اکسیژن استفاده شده‌است. این نسبت با مقایسه گازهای بازدم نسبت به هوای اتاق تعیین می‌شود. از اندازه‌گیری این نسبت می‌توان برای تخمین بهره تنفسی RQ استفاده کرد، ...

هموگلوبین

هموگلوبین پروتئینی است شامل چهار زنجیره آمینواسیدی که در گلبول‌های قرمز خون وجود دارد و نقش آن حمل و نقل است این پروتئین دارای گروه هم که یک گروه پروستتیک است. فرمول شیمیایی گروه هم C 34 H 32 N 4 O 4. Fe می‌باشد. هموگلوبین از ملکول‌هایی با واحدها ...

اسپرماتوژنز

اسپرماتوژنز یا زامه‌زایی روندی است که طی آن اسپرماتوگونیا به اسپرماتوزوآی بالغ تبدیل می‌شود. انجام صحیح این روند برای باروری مردان بسیار ضروری است. اعمال تولید مثلی مرد را می‌توان به سه دستهٔ اصلی تقسیم کرد ۱- اسپرماتوژنزspermatogenesis که به معن ...

استخوان‌سازی

استخوان سازی تشکیل استخوان یا اسیفیکاسیون یا اوستئوژنزیس یا ایجاد استخوان بر اساس عملکرد استئوبلاست‌ها می‌باشد. دو روند در تشکیل استخوان جدید و سالم دخالت دارند: اسیفیکاسیون اینتراممبرانوس Intramembranous ossification یا استخوان سازی داخل غشایی ک ...

بیشینه دمایی بحرانی

در جانورشناسی، بیشینه دمایی بحرانی عبارت است از دمایی برای که یک گونه که بالاتر از آن برای جانور خطرناک بوده و باعث ناتوانی حرکتی در جانور و مرگ آن می‌شود. چنین چیزی به ویژه در خواب تابستانی اهمیت پیدا می‌کند؛ هنگامی که تحت شرایطی جانور نمی‌تواند ...

جانور خون‌سرد

عنوان جانور خونسرد به جانوری گفته می‌شود که میزان دمای بدنش با توجه به دمای محیط اطراف به‌طور مداوم تغییر می‌کند. هنگامی که دمای هوا گرم است، در تابستان و همچنین در طول روز دمای بدن جانوران خونسرد بالا می‌رود و انرژی لازم برای فعالیت را بدست می‌آ ...

جانور خون‌گرم

جانور خونگرم به جانوری گفته می‌شود که میزان دمای بدنش بدون توجه به دمای محیط اطراف به‌طور مداوم ثابت است مانند پستانداران. هنگامی که دمای هوا در تابستان گرم است و همچنین در طول روز یا شب و زمستان دمای بدن جانوران خونگرم ثابت است و این جانوران با ...

زهر

تعریفی که از زهرها شده تا حدودی بحث بر انگیز است. ولی می‌توان زهر را ماده ترشحی پیچیده تعبیر نمود که در بافت یا غده‌ای اختصاصی در بدن جانور یا ساختار یک گیاه تولید و ذخیره می‌شود. این غده یا بافت اغلب به دستگاه ویژه تزریق یعنی نیش و دندان متصل اس ...

سد خونی مغزی

سد خونی مغزی یا در اصطلاح پزشکی محدودهٔ جداکننده بین مایع برون‌سلولی مغز در سیستم اعصاب مرکزی و جریان خون گردشی در بدن است بطوریکه اگر مواد رنگی به‌درون خون تزریق شود می‌توان مشاهده کرد که از این ماده درون مغز اثری دیده نمی‌شود. این پرده یا سد از ...