ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 258

کاربرد هلی کویل در اتصالات آلومینیوم

هلی کویل به معنی سیم مارپیچ بوده و با سطح مقطع لوزی ساخته می‌شود. کویل ساخته شده با اندازه مقطع مختلف به روش فنر سازی به صورت مارپیچ با قطرهای مختلف استاندارد به بازار عرضه می‌گردد. در ابتدا این مغزی در سال ۱۹۴۸ در ایالات متحده ثبت اختراع شد. در ...

نورد تجمعی

امروزه مواد نانوساختار و فوق ریزدانه به دلیل ویژگی‌های منحصر به فردشان توجه بسیار زیادی را به خود جلب کرده‌اند. مواد نانوساختار دارای کسر حجمی بالایی از مرزدانه‌ها می‌باشند که همین امر منجر به تغییر چشم‌گیر خواص فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی آن‌ها نس ...

آزمون افشانه نمک

آزمون افشانه نمک یا تست سالت اسپری یا تست اسپری نمک یک روش استاندارد تست خوردگی است که برای بررسی مقاومت مواد و پوشش‌های به کار رفته برای ممانعت از خوردگی استفاده می‌شود. معمولاً مواد مورد آزمایش فلزی بوده و با یک لایه سطحی که برای فراهم آوردن در ...

آلکید

آلکید دسته ای از پلی استرها است که در آن از روغن‌ها و اسیدهای چرب طبیعی استفاده شده‌است. این مواد که به صورت رزین تولید می‌شوند کاربرد وسیعی در صنایع رنگ و رزین از جمله تولید رنگ‌های هوا خشک و روغنی مورد استفاده در ساختمان‌ها دارند. مواد اولیه تو ...

آندش

به فرایندی برق‌کافتی که در آن لایه‌ای پایدار را که عموماً اکسیدی و دارای خواص محافظتی یا تزیینی است بر سطح فلز می‌نشانند آنُدِش یا آنادایزینگ می‌گویند. بسیاری از فلزات به اکسید شدن تمایل دارند و لایهٔ نسبتاً پایداری از اکسید، روی آن‌ها تشکیل می‌ش ...

آندش آلومینیوم

آنادایزینگ آلومینیوم به مجموعه فرایندی که با شکل‌گیری یک لایه نازک اکسیدی بر روی قطعات آلومینیوم باعث افزایش توان و مقاومت در برابر خوردگی ایجاد نماید و نمای تزئینی و تغییر بعضی از خصوصیات فیزیکی آن‌ها می‌شود آنادایزینگ اطلاق می‌شود. مکانیزم‌های ...

انباشت بخار فیزیکی

انباشت بخار فیزیکی) یکی از روش‌های انباشت در خلاء می‌باشد که می‌تواند برای تولید لایه‌های نازک و پوشش‌ها استفاده شود. انباشت بخار فیزیکی یا به‌طور خلاصه PVD، فرایندی است که در آن ماده از یک فاز جامد یا مایع به یک فاز بخار تبدیل شده و سپس دوباره ب ...

پاشش حرارتی

پاشش حرارتی * نام کلی برای مجموعه‌ای از روش‌هایی است که برای ایجاد پوشش در سطح قطعات، با استفاده از ترکیبی از انرژی حرارتی و انرژی جنبشی انجام می‌گیرد. تقسیم‌بندی‌های مختلفی برای فرایندهای ترمال اسپری ارائه شده‌است.

پلی‌اورتان

پلی‌اورتان به دسته‌ای از مواد شیمیایی اطلاق می‌شود که از واکنش پلی ال‌ها و ایزوسیانات‌ها به‌عنوان مواد اصلی تشکیل دهنده ساخته می‌شوند.

پوشش‌دهی کرومات

پوشش‌دهی تبدیلی کرومات نوعی از پوشش‌دهی تبدیلی ست که به کروماته کردن نیز مشهور است و به عملیات شیمیایی و الکتروشیمیایی فلزات و پوشش‌های فلزی محلول‌هایی گفته می‌شود که در آن‌ها اسید کرمیک، کرومات یا دی کرومات باشد. نتیجه چنین عملیاتی ایجاد پوشش مح ...

پوشش‌دهی واپخشی

پوشش‌دهی واپخشی فرایندی است که بر اساس اشباع نفوذ در لایه‌های سطح اشیایی که از فلزات یا آلیاژهای مختلف فلزی ساخته شده‌اند عمل کرده و خواص مکانیکی، فیزیکی و شیمیایی خاصی را به فلز می‌دهد. تفاوت خواص ایجاد شده با توجه به عملیات ذیل، به ماده انتشار ...

ترکیب فرایند رسوب‌دهی فیزیکی و شیمیایی بخار

رسوب بخار ترکیبی فیزیکی شیمیایی یک تکنیک رسوب نازک است که ترکیبی از رسوب بخار فیزیکی و رسوب بخار شیمیایی است. برای نمونه از پروتئین نازک دی بورید منیزیم MgB2، پروتئین HPCVD از diborane B2H6 به عنوان گاز پیش ماده بور استفاده می‌کند اما بر خلاف CVD ...

زاج‌کاری

زاج‌کاری افزودن یک لایه بسیار نازک از اکسید سیاه آهن به بخش‌های فولادی جنگ‌افزارها یا دیگر قطعات فولادی است. زاج‌کاری بیشتر برای زیبایی و محافظت از لوله تفنگ و استتار از دید دشمن یا شکار بکار می‌رود. روش‌های مختلفی برای زاج‌کاری وجود دارد که به د ...

گالوانیزه گرم

گالوانیزاسیون به روش غوطه وری گرم به زبان ساده یک پوشش است که در آهن یا فولادی که از نظر ترکیب و طراحی مناسب برای گالوانیزه است توسط فروبردن در وان مذاب روی تشکیل می‌گردد. گالوانیزه به روش غوطه وری گرم نزدیک به ۱۵۰ سال است که کاربرد دارد. بیشتر ر ...

لایه‌نشانی غوطه‌وری

عمل لایه‌نشانی غوطه‌وری به‌وسیله دستگاهی برای لایه‌نشانی مواد مایع، محلول‌ها، سل ژل‌ها و. بر روی انواع زیر لایه به صورتی که ضخامت لایه نشانده شده می‌تواند در حد یک تک لایه از مولکول‌ها باشد. این دستگاه برای لایه‌نشانی نانوذرات به صورت لایه به لای ...

لعاب پرسلین صنعتی

لعاب پُرسلین صنعتی به استفاده از لعاب پرسلین در زمینه صنعتی به جای استفاده‌های هنری گفته می‌شود. لعاب در واقع لایه ای بسیار نازک است که از شیشه یا سرامیک ساخته شده‌است که به لایه ای از فلز اضافه می‌شود و این لایه سطح ماده را از حمله شیمیایی و آسی ...

الیاف شیشه

الیاف شیشه مشهورترین تقویت‌کننده مورد استفاده در صنعت کامپوزیت می‌باشد و انواع مختلفی از آن به صورت تجاری وجود دارند ترکیبات شیمیایی این الیاف با هم متفاوت است و هر کدام برای کاربرد خاصی مناسب است. از این در صنعت ساختمان به جهت پوشش‌های حفاظتی و ...

ریخته‌گری شیشه

ریخته‌گری شیشه فرآیندی است که در آن شیشه با ذوب مستقیم و ریختن آن در قالب، انجماد صورت می‌گیرد. این فناوری از روزگار مصریان به کار گرفته می‌شد. ریخته‌گری مدرن شیشه با فرآیندهای متنوعی مانند؛ ریخته‌گری کوره یا ریخته‌گری در قالب‌های ماسه‌ای، گرافیت ...

رشته پیچی (در مواد کامپوزیتی)

رشته پیچی یک روش تولید است که عمدتاً برای ساختارهای سر-باز یا سازه‌های سر بسته استفاده می‌شود. این فرایند شامل پیچیدن رشته یا فیبر تحت فشار دور یک محور چرخان است. محور چرخان دور چرخانده می‌شود در حالی که یک زاویه تحویل بر روی حامل به صورت افقی در ...

ساچمه‌زنی

ساچمه‌زنی یک فرایند کار سخت است که برای ایجاد لایهٔ تنش پسماند فشاری و بهبود خواص مکانیکی فلزات و کامپوزیت‌ها به کار می‌رود. این فرایند شامل تحت تأثیر قرار دادن سطح به‌وسیلهٔ شلیک‌کردن ذرات فلزی، شیشه‌ای یا سرامیکی گرد با نیروی کافی به منظور ایجا ...

اکسیداسیون پلاسما الکترولیتی

اکسیداسیون پلاسما الکترولیتی یک روش مهندسی سطح برای فلزات سبک همچون آلومینیم، منیزیم و تیتانیم و نیز آلیاژهایشان می‌باشد. درحین این فرایند، سطح آلیاژ منیزیم تبدیل به یک سرامیک سخت می‌شود، درون حمام الکترولیت، از انرژی تخلیه الکتریکی بسیار بالا اس ...

الکترو وینینگ

الکترو-وینینگ، که به آن استخراج الکتریکی نیز گفته می‌شود، عبارتست از عملیات رسوب الکتریکی فلزات از سنگ معدن آن در یک حلال که به‌طور معمول به این فرایند لیچینگ گفته می‌شود. پالایش الکتریکی از روش مشابهی برای بیرون کشیدن ناخالصیها از فلزات استفاده ...

انحلال (شیمی)

انحلال فرایند حل شدن مواد در داخل یک حلال نظیر آب است. محصول این پدیده یک محلول نامیده می‌شود. حلال می‌تواند جامد، مایع یا گاز باشد. قوانین ترمودینامیک در پروسهٔ انحلال تعیین‌کننده هستند، از جمله دمای حلال و آنتروپی محلول. به‌طور کلی محلول‌ها به ...

بسپارش امولسیونی

بسپارش امولسیونی یا پلیمریزاسیون امولسیونی یکی از انواع فرایند بسپارش است که در آن تکپارها در محیط آبی، به مانند روغن در آب امولسیون می‌شوند. دیگر مواد موجود در محیط واکنش، ماده امولسیون‌کننده و آغازگر واکنش رادیکالی هستند. سازوکار واکنش بسپارش ا ...

پالایشگاه گاز خانگیران

پالایشگاه گاز شهید هاشمی‌نژاد معروف به پالایشگاه گاز خانگیران ، نخستین فعالیت اکتشافی در سال ۱۳۳۱خ در منطقهٔ خانگیران به وقوع پیوست و نخستین چاه در سال ۱۳۴۱خ به مخزن گاز شیرین شوریجه رسید و نوید طرح و اجرای تأسیسات گاز در این منطقه معنا پیدا کرد. ...

پلاسما اسپری

پلاسما اسپری یکی از روش‌های پاشش حرارتی است که امروزه در صنعت بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد وعلت آن ارزان بودن، سرعت بالای پوشش دهی و کیفیت مناسب پوشش می‌باشد. این روش عموماً موادی سخت با نقطه ذوب بالا را روی قطعات حساس مانند سوپرآلیاژها می‌نشانند.

پودرسازی

پودرسازی نامی است که به یک سری از روشهای مورد استفاده در پردازش مواد اطلاق می‌شود. از یک دیدگاه، نوعی از خرد کردن به‌شمار رفته و از دیدگاه دیگر، مخلوط کردن کامل مواد تشکیل دهنده به منظور تولید یک ماده همگن را شامل می‌شود. به عنوان مثال آمالگام دن ...

تبخیر

فرایند تبدیل مایع به بخار را تَبْخیر گویند. تبخیر فرایند عکس میعان است. در عمل تبخیر ، بدلیل گرما دادن به مایع ، جنب و جوش مولکول/اتم های ماده افزایش می یابد لذا فاصله ی بین مولکول/اتم های ماده افزایش می یابد بنابراین حجم ماده نیز افزایش می یابد ...

تبرید

تاریخچهٔ سردسازی مصنوعی از وقتی که پروفسور اسکاتلندی، ویلیام کولین در سال ۱۷۵۵ یک وسیله سردسازی کوچک طراحی کرد شروع شد. کولین از یک پمپ برای ایجاد خلأ در ظرفی که از دی‌اتیل اتر پر شده بود استفاده کرد که با جذب هوای اطراف می‌جوشید. آزمایش‌ها با یک ...

تبلور پلیمرها

تبلور پلیمرها فرایندی است که با ترازبندی نیمه کامل زنجیره‌های مولکولی آنها همراه است. این زنجیره‌ها با هم جمع می‌شوند و مناطق مرتب شده‌ای به نام لاملا را تشکیل می‌دهند که ساختارهای کروی بزرگتری به نام اسفرولیت‌ها را تشکیل می‌دهند. پلیمرها می‌توان ...

تصعید

فرازش یا تصعید به گذرشِ حالتِ ماده‌ای از جامد به گاز گفته می‌شود. در این گذرش حالت، ماده به حالت میانی آبگون یا مایع نمی‌گذرد. از نمونه‌های آشنا برای فرازش می‌توان گذرش نفتالین به گاز و گذرش برف به بخار را نام برد. فرازش وارون چگالش است که در آن ...

تفکیک (شیمی)

در شیمی و بیوشیمی، تفکیک ، فرایندی کلی‌ست که در آن مولکول‌ها اغلب به صورت برگشت‌پذیر به ذرات کوچکتری چون اتم‌ها، یون‌ها، یا رادیکال‌ها تجزیه می گردند. به عنوان مثال، زمانیکه یک اسید در آب حل می گردد، پیوندی کوالانسی بین یکی اتم الکترونگاتیو و اتم ...

تکلیس

تکلیس یا کشته سازی اصطلاحی در علم مواد و شیمی است که به حرارت دادن مواد برای پیرولیز، حذف رطوبت، تشکیل ترکیبات واسط، انجام واکنش در حالت جامد و نفوذ گفته می‌شود. در داروسازی برای خوراکی و قابل جذب شدن مواد معدنی و فلزات استفاده می‌شود. و اصطلاح ک ...

روش کایروپولوس

روش کایروپولوس یا تکنیک کایروپولوس روشی برای رشد توده ای از بلور است که برای بدست آوردن از تک بلورها استفاده می شود. این نام از روی اسپیرو کایروپولوس نامگذاری شده است ، وی این روش را در سال 1926 به عنوان روشی برای رشد بلورهای شکننده هالید قلیایی ...

روش ورنویل

روش ورنویل که به آن شعله همجوشی نیز گفته می‌شود، اولین روش تجاری موفق در ساخت سنگ قیمتی مصنوعی بود که در اواخر سال ۱۸۸۳ توسط شیمی‌دان فرانسوی آگوست ورنویل ایجاد و ارائه شد. این روش در درجه اول برای تولید یاقوت، یاقوت کبود و انواع پادپارادچا های ا ...

صابون‌سازی

صابون‌سازی فرایندی است که در آن چربی یا روغن در اثر حرارت در حضور محلول قلیایی به صابون و الکل می‌شود. صابون نمک اسیدهای چرب است در حالیکه اسیدهای چرب اشباع مونوکربوکسیلیک اسید هستند که زنجیرهای کربن طولانی دارند. به عنوان مثال CH3 14COOH. صابون ...

فرآیند راشیگ–هوکر

فرایند راشیگ–هوکر فرایندی در صنایع شیمیایی است که برای تولید صنعتی فنول در گذسته مورد استفاده قرار می‌گرفت. این فرایند به این صورت است که ابتدا کلروبنزن طی واکنش بنزن، هیدروکلریک اسید و اکسیژن تولید می‌شود و سپس کلروبنزن تولید شده طی یک فرایند هی ...

فرآیند مگنترم

فرایند مگنترم یک فرآیند سیلیکوترمیک می‌باشد که به منظور تولید فلز منیزیم خالص اولین بار در فرانسه توسعه داده شد و از سال ۱۹۶۴ در صنعت مورد استفاده قرار گرفت. اصول و روش کلی این فرآیند همانند دیگر فرآیندهای سیلیکوترمی از جمله فرآیند Pidgeon ، بر پ ...

فرایند ایمز

فرایند ایمز فرایندی جهت تولید فلز اورانیوم به صورت خالص است که از ترکیب یک هالید اورانیوم با آلومینیوم و یا منیزیم به صورت پودر فلزی تشکیل شده است. این روش نخستین بار توسط تیمی از شیمیدانان به سرپرستی هارلی ویلهلم و فرانک اسپدینگ در اوت سال ۱۹۴۲ ...

فرایند بایر

فرایند بایر فرایند تولید صنعتی آلومینیوم اکسید از سنگ معدن بوکسیت است. این فرایند در سال ۱۸۸۷ توسط کارل بایر اختراع شد. امروزه روش بایر مهمترین روش صنعتی تولید آلومینا است.

فرایند پچینی

فرایند پچینی یک فرایند سل-ژل با استفاده از مخلوط مایع است که به نام مخترع آمریکایی آن، Maggio Pechini نام گذاری شده‌است. یک محلول آبی از اکسیدها یا نمک‌های مناسب با یک اسید آلفا-هیدروکسی کربوکسیلیک مانند اسید سیتریک مخلوط می‌شود. کلوخه یا تشکیل ت ...

فرایند خودبخودی

در این واکنش‌ها، انرژی آزاد گیبس در حال کاهش است. انرژی آزاد گیبس به صورت زیر تعریف می‌شود: Δ G = Δ H − T Δ S {\displaystyle \Delta G=\Delta H-T\Delta S\,} که در آن T دما G انرژی آزاد گیبس H آنتالپی و S آنتروپی است. اگر انرژی آزاد گیبس منفی باشد ...

فرایند سلوی

فرایند سلوی یا فرایند آمونیاک-سودا، یک فرایند صنعتی برای تولید عمده سدیم کربنات می‌باشد. فرایند سلوی در دهه ۱۸۶۰ توسط ارنست سلوی اختراع شد. مواد اولیه تشکیل دهنده محصول نهایی این فرایند، شامل آب‌نمک و سنگ آهک است، که ارزان و به راحتی در دسترس می‌ ...

فرایند فورموکس

فرایند فورموکس فرآیندی شیمیایی برای تولید فرمالدهید در ابعاد صنعتی است که تحت مالکیت و امتیاز شرکت شیمیایی جانسون متی است. فرمالدهید به صورت صنعتی از اکسایش متانول در حضور کاتالیزور نقره یا مخلوطی از اکسید آهن به همراه مولیبدن و/یا وانادیوم تولید ...

فرایند کاستنر

فرایند کاستنر یکی از فرایندهای صنعتی مبتنی بر برق‌کافت است که برای تولید فلز سدیم از نمک سدیم هیدروکسید به کار می‌رود. این فرایند در دمای ۳۳۰ درجه سانتی گراد انجام می‌شود که در این دما سدیم هیدروکسید به حالت مذاب است. این فرایند نخستین بار توسط ش ...

فرایند کلاوس

فرایند کلاوس اصلی‌ترین فرایند گوگردزدایی در پتروشیمی است که گوگرد عنصری را از هیدروژن سولفید موجود در گاز طبیعی و در گازهایی که به عنوان فراورده‌های جانبی طی پالایش نفت خام تولید می‌شوند استخراج می‌کند. در حال حاضر عمده گوگرد مورد نیاز صنایع جهان ...

فرایند مونسانتو

فرایند مونسانتو فرایندی شیمیایی در تهیه استیک اسید است که نخستین بار توسط شرکت آلمانی BASF در سال ۱۹۶۰ ابداع و بعدها توسط شرکت آمریکایی مونسانتو بهبود داده شد. این فرایند در فشار ۳۰ الی ۶۰ اتمسفر و دمای ۱۵۰–۲۰۰ سلسیوس انجام شده و راندمان بالای ۹۹ ...

فرایند هال–هرولت

فرایند هال–هرولت که با نام فرایند هال نیز شناخته می‌شود، فرایندی صنعتی جهت تولید انبوه فلز آلومینیم به روش الکترولیز است. این روش نخستین بار توسط دو دانشمند به نام‌های چارلز مارتین هال و پائول هرولت در سال ۱۸۸۶ میلادی ابداع گردید. این فرایند از ط ...

کافئین‌زدایی

کافئین‌زدایی فرایند حذف کافئین از دانه‌های قهوه، کاکائو، برگ‌های چای، و سایر مواد حاوی کافئین است. نوشیدنی بدون کافئین معمولاً تنها حاوی ۲–۱٪ از مقدار کافئین اولیه است، این در حالی است که محصولات تا ۲۰٪ کافئین اولیه را بدون کافئین می‌نامند.

کراکینگ

خُردایش یا کراکینگ فرآیندی است که در صنایع پتروشیمی کاربرد داشته و برای نمک زدایی از بنزین سفید انجام می‌شود. این فرایند از روش‌های اصلی در تبدیل نفت خام به سوخت‌های مفید مانند بنزین، گازوییل، سوخت جت و نفت سفید است. کراکینگ گرمایی، کراکینگ کاتال ...