ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 306

جایزه دکتر فتح‌الله مجتبایی

جایزهٔ دکتر فتح‌الله مجتبایی ، جایزه‌ای است که به برترین پایان‌نامهٔ دکتری در رشته‌های زبان و ادبیات فارسی، ادیان و عرفان اهدا می‌شود. این جایزه با هدف ارزیابی کیفی رساله‌های دانشجویان مقطع دکتری، شناسایی آسیب‌ها در این حوزه، کمک به رفع آن‌ها و ا ...

جایزه فرهنگی لطیفه یارشاطر

جایزه فرهنگی لطیفه یارشاطر جایزه‌ای است که بنیاد ایرانیکا به همراه انجمن مطالعات ایرانی هر سال به یکی از کوشندگان راه فرهنگ ایران اهدا می‌کند. لطیفه یارشاطر همسر احسان یارشاطر بود که در تأسیس دانشنامه ایرانیکا با ایشان همکاری داشت. خانواده یارشاط ...

جایزه منتقدان و نویسندگان مطبوعاتی

جایزه منتقدان و نویسندگان مطبوعات سال ۱۳۷۹ برای پشتیبانی از آثار فاخر داستانی تشکیل شد. هر ساله علاوه بر انتخاب مجموعه داستان و رمان از یک چهره تأثیرگذار در ادبیات داستانی ایران و یک روزنامه‌نگار فعال نیز تجلیل می‌شود.

جشنواره نقد کتاب

جشنواره نقد کتاب یکی از جشنواره‌های سالانه در ایران است که از سال ۱۳۸۳ با مدیریت خانه کتاب ایران برگزار می‌شود و به نویسندگان بهترین مقالات نقد کتاب جایزه می‌دهد.

قلم زرین

جایزه ادبی "قلم زرین" یک جایزه ادبی خصوصی در ایران است که هر سال توسط انجمن قلم ایران برگزار می‌شود. آیین پایانی این جشنواره همزمان با روز ملی قلم برپا می‌گردد. جایزه قلم زرین دارای بخش‌های پژوهش و نقد ادبی، شعر بزرگسال، داستان بزرگسال، شعر کودک ...

آزادی ادیان در ایران

آزادی ادیان در ایران همیشه بسته به حکومت دستخوش دگرگونی‌های بسیاری بوده و همواره با فرهنگ ایرانی، دین و سیاست اصلی مشخص شده‌است. اما در چند قرن اخیر تحولی عمیق نسبت به بعضی از ادیان و پیروانشان اتفاق افتاده‌است. طبق قانون اساسی فعلی دین رسمی کشور ...

دین در افغانستان

بر طبق قانون اساسی افغانستان این کشور یک جمهوری اسلامی می‌باشد. پیروان دیگر ادیان آزاد هستند تا فعالیت‌های خود را آزادانه در حد قانون انجام دهند. همچنین در قانون اساسی این کشور آمده‌است که هیچ فعالیت و قانونی نمی‌تواند در تضاد با دین دولت این کشو ...

خداناباوری در ایران

خداناباوری علمی در ایران ، خداناباوری نو در ایران یا به اختصار، خداناباوری در ایران ، پدیدهٔ رشد و گرایش به خداناباوری علمی و بی‌دینی در سال‌های اخیر در ایران است. به گفته دویچه وله فارسی در دوره نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل استفاده از دین بر ...

اویجیت روی

اویجیت روی ، یک نویسنده، فعال حقوق بشر و وبلاگ‌نویس آتئیست اهل بنگلادش-آمریکا بود که بارها توسط اسلام گرایان تندرو تهدید به مرگ شده بود. آویجیت روی در سال ۱۹۷۲ در بنگلادش به دنیا آمد و در سال ۲۰۰۶ به آمریکا مهاجرت کرد و از آنجا به انتقادات خود از ...

کیومرث مرزبان

یکی از برجسته‌ترین علاقه‌مندی‌های کیومرث مرزبان، طنزنویسی است. ۵۰ مقالهٔ وی مطالب انتقادی و طنزآمیزی دربارهٔ خدا و مسائل دینی است. او یکی از برگزار کنندگان کلاس نویسندگی و نیز راه‌اندازی کنندهٔ اولین پادکست فارسی‌زبان و طنز ایرانی در فیسبوک با نا ...

مسعود انصاری (منتقد اسلام)

مسعود انصاری ؛ نویسنده، پژوهشگر، استاد دانشگاه و یکی از منتقدان اسلام بود. انصاری در کنار نگارشِ کتاب‌های انتقاد از دین، تاریخی، سیاسی و پژوهشی، یک مترجم نیز بود؛ از جمله، ترجمه کتابی با نام "شرح حال برتراند راسل به قلم خودش".

نقد اسلام

نقد اسلام ، معمولاً به نقد دین اسلام در باورها، اصول یا هر عقیدهٔ مرتبط با اسلام گفته می‌شود که از همان نخستین مرحله‌های شکل‌گیری‌اش وجود داشته‌است. نخستین نقدهای نوشتاری، به‌دست مسیحیان و یهودیان نوشته شده، یا همانند مسلمانانی پیشین مانند ابن را ...

آزار زرتشتیان

آزار زرتشتیان نوعی آزار دینی است که پیروان مزدیسنا را هدف قرار می‌دهد. آزار زرتشتیان بارها در طول تاریخ این دین رخ داده‌است. آزار و تبعیض علیه پیروان زرتشت از زمان تغییر اجباری دین شروع شد. مسلمانان آتشکده‌های آنان را ویران کردند و زرتشتیان را مج ...

شیما بابایی

شیما بابایی زیدی ، معروف به شیما بابایی ، فرزند کنشگر و زندانی سیاسی، ابراهیم بابایی زیدی و نیز همسر زندانی سیاسی، داریوش زند آبدار است.

بمب‌گذاری انتحاری لاهور ۲۰۱۶

در تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۱۶ طی یک حمله انتحاری در بوستان گلشن اقبال شهر لاهور پاکستان حداقل ۷۲ نفر کشته شدند. بنا به گفته مقام‌های امنیتی، فردی که عامل انفجار بود ۱۰ کیلو مواد منفجره با خود حمل می‌کرد. گروه طالبان پاکستان ضمن به عهده گرفتن مسئولیت این ...

بنده سینگ بهادر

بنده سینگ بهادر انگلیسی: Banda Singh Bahadur ‎؛ به پنجابی: بنده سنگه بهادر با تلفظ: باندا سینک بهادر ؛ که همچنین با نام‌های سادهٔ بنده بهادر، بنده سینگ ، لاچمن دس و مادو دس شناخته می‌شود، یک سلحشور جنگجو و فرماندهٔ نظامی سیک بود.

بی‌دینی در ایران

بی‌دینی در درازای تاریخ ایران، در حاشیه بوده‌است؛ هر چند به گفته دویچه وله فارسی در دوره نظام جمهوری اسلامی ایران به دلیل استفاده از دین برای سرکوب معترضان ، دین‌ناباوری مانند سونامی در میان جوانان ایرانی افزایش یافته‌است.

بی‌دینی در یمن

بی‌دینی در یمن باور کم‌یابی است زیرا اسلام دین غالب این کشور است. تعیین کمیت و تعداد خداناباوران در یمن دشوار است زیرا باور آنان در سرشماری‌ها در نظر گرفته نمی‌شود. بیخدایی در یمن ننگ بزرگی است و بسیاری از یمنی‌های خداناباور برای برقراری ارتباط ب ...

تحریک مدح صحابه

تحریک مدح صحابه جنبش نافرمانی مدنی بود که توسط سنی های دیوبندی در شهر لکهنو در نیمه اول قرن بیستم برای مقابله با بزرگداشت مراسم عزاداری در ماه محرم آغاز شد. این درگیری گسترده شیعه و سنی بین سالهای ۱۹۰۵ - ۱۹۰۹ و در ۱۹۳۶ - ۱۹۴۰ به خشونت کشیده شد. ا ...

تهمت خون ۱۹۱۰ در شیراز

تهمت خون در شیراز به کشتار یهودیان شیراز در سال ۱۹۱۰ میلادی اشاره دارد. در این سال پس از شایعه قتل یک دختر مسلمان توسط یهودیان برای کسب خون آن برای طبخ فطیر مسلمانان به یهودیان هجوم بردند و در این واقعه به گزارش روزنامه اسرائیلی معاریو ۳ یهودی کش ...

چالا

چالا به گروهی از یهودیانِ بخارا گفته می‌شود که به واسطهٔ زور مجبور شدند به اسلام بگروند. در اثر این اتفاق این یهودیان در ظاهر مسلمان شده و تعلیماتِ اسلامی را پیروی می‌کردند و در خفا به پیروی از دینِ یهود ادامه می‌دادند. آنها فقط با یکدیگر ازدواج ...

سهیلا حجاب

او در چند نامه، اتهام‌های مسئولان قضایی و امنیتی سپاه علیه خود را نادرست دانست و در آن‌ها از برخی ستم‌های نظام جمهوری اسلامی ایران بر ضد زندانیان و مردم، سخن گفته‌است.

حمله دسامبر ۲۰۱۷ کویته

حمله دسامبر ۲۰۱۷ کویته ، روز یکشنبه ۱۷ دسامبر رخ داد. طی این حمله افراد مسلح به یک کلیسای متدیست در شهر کویته، پاکستان آتش گشودند. در این حمله حداقل ۹ تن کشته و بیش از ۵۶ تن زخمی شدند. این حمله بیش از یک هفته قبل از روز کریسمس انجام شده‌است.

قربان دردی تورانی

قربان دُردی تورانی معروف به قربان توری ، مسلمان‌زاده ایرانی‌ای بود که به مسیحیت تغییر دین داد و کلیسای خانگی ای نیز تأسیس کرد. وی زاده شهر گنبدکاووس در استان گلستان در کشور ایران بود که در همین شهر هم از دنیا رفت. تورانی که اصالتاً از تبار ترکمن ...

مهدی دیباج

مهدی دیباج روز ۱۴ مرداد ۱۳۱۳ برابر ۵ ماه اوت ۱۹۳۴ میلادی در اصفهان به دنیا آمد. در ۱۴ سالگی به مسیحیت گروید و بلافاصله از خانه پدری اخراج گردید و مجبور شد به تهران برود. چندین سال بعد برای ادامه تحصیلات به هندوستان و سویس مسافرت کرد و پس از برگشت ...

سانسور در جوامع اسلامی

در طول تاریخ، تا امروز و عصر حاضر، از تعالیم و دلایل اسلامی برای سانسور نظرات و نوشته‌ها استفاده شده‌است، و بدین گونه موارد زیادی از سانسور در جوامع اسلامی وجود دارد. یک نمونه، فتوا بر ضد آیات شیطانی می‌باشد، که حکم می‌کند مؤلف به دلیل کفرگویی اع ...

فتنه خلق قرآن

فتنهٔ خَلق قرآن یا مِحْنَة خَلق قرآن فرایند تفتیش عقایدی بود که توسط مأمون عباسی در ربیع‌الاول سال ۲۱۸هـ. ق./آوریل ۸۳۳م، چهار ماه پیش از مرگش، برای قبولاندن دیدگاه خلق‌شده بودن قرآن شروع شد و طی آن بسیاری از علمای مذهبی تنبیه، زندانی و حتی کشته ش ...

کشتار حمیدیه

کشتار حمیدیه مقدمهٔ کشتارهای ۱۸۹۴–۱۸۹۶ با کشتارهایی که در ساسون ، صورت گرفت آغاز شد. گروهی موسوم به "هنگ سواره‌نظام حمیدیه" که عموماً از کردهای سنی‌مذهب تشکیل شده بود و وظیفهٔ آن حفاظت از مرزهای شرقی امپراتوری عثمانی در برابر روسیهٔ تزاری بود؛ یع ...

کشتار شوشی

کشتار شوشی واقعه‌ای بود که در سال ۱۹۲۰ میلادی توسط سربازان آذربایجانی علیه مردم ارمنی تبار شهر شوشی صورت گرفت و برآورد می‌شود که نزدیک به ۳۰۰۰۰ نفر از مردم ارمنی این شهر توسط نیروهای آذربایجانی به قتل رسیده باشند. موسایف یکی از اعضای حزب کمونیست ...

مونا محمودنژاد

مونا محمودنژاد یکی از بهائیانی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران اعدام شد. وی متولد ۱۹ شهریور ۱۳۴۴ برابر با ۱۰ سپتامبر ۱۹۶۵ است. او در زمان اعدام ۱۷ سال داشت. در ژوئن ۱۹۸۳ برابر با خرداد ۱۳۶۲، حکومت ایران ده تن از دختران و زنان بهائی را اعدام کرد ...

عماد مغنیه

عماد فایز مغنیه معروف به "حاج رضوان" از فرماندهان نظامی حزب‌الله لبنان بود که در ۱۲ فوریه ۲۰۰۸ در انفجاری در دمشق کشته شد. او یکی از رهبران نظامی حزب‌الله لبنان در جنگ اسرائیل و لبنان در تابستان ۲۰۰۶ بود.

نقض حقوق اقلیت‌ها توسط جمهوری اسلامی ایران

نقض حقوق اقلیت‌های عقیدتی ، قومی و زبانی و نیز جنسیتی توسط نظام جمهوری اسلامی ایران پس از بررسی از سوی سازمان‌های پشتیبان حقوق بشر، گزارش شده و به بخشی از آن در این مقاله، اشاره شده‌است.

واقعه الله‌داد

واقعه الله‌داد اتفاقی است در سال ۱۸۳۹ میلادی که در اثر آن یهودیان مشهد به زور مسلمان شدند. در این زمان بیشتر یهودیان زندگی دوگانه‌ای را شروع کردند که در ظاهر مسلمان و در خفا یهودی بودند. در این واقعه یهودیان اروپایی برای نخستین بار به حمایت از یه ...

یهودستیزی در ایران معاصر

بسیاری از منابع ظهور یهودستیزی در ایران را از دو سه قرن اخیر بدین سو دانسته‌اند. در تکذیب این مسئله، مقامات ایرانی تنفر و انزجار خود را اغلب متوجه صهیونیسم و اسرائیل اعلام می‌کنند، اما بسیاری از کارشناسان همواره اذعان داشته‌اند که در ادبیات نفرتی ...

آمار جمعیت مذاهب اسلام

۱. بیشتر آمارها از کتاب حقایق جهان سیا گرفته یا محاسبه شده‌اند. زمانی‌که این منبع، آمار عددی ارائه نکرده‌است، منابع دیگر به‌کار رفته‌اند. ۲. ^ میانهٔ انگاشت‌های کتاب حقایق جهان سیا در این‌جا به‌کار رفته‌است؛ طبق انگاشت‌های اصلی، ۶۰٪-۶۵٪ از کل جمع ...

الهیات طبیعی

الهیات طبیعی شاخه‌ای از الهیات است که به برخلاف الهیات وحیانی به دریافت حقیقت دربارهٔ خدا از روی تجربه و توانایی‌های طبیعی انسان روی می‌آورد. الهیات طبیعی به شناخت خدا از روی گزاره‌هایی دربارهٔ مخلوقات می‌پردازد. بسیاری از برهان‌های معمول اثبات و ...

تئودیسه

تئودیسه ، در شناخته‌ترین معنای خود، استدلالی الهیاتی است که سعی می‌کند به این پرسش پاسخ دهد که چرا خدا اجازه داده است شر در جهان وجود داشته باشد. هر تئودیسه در واقع، پاسخی به مسئله شر است که وجود شرور در جهان را در تضاد با وجود خداوند دانای مطلق، ...

تقدیس

تقدیس به‌معنای پاک و منزه کردن و به پاکی و پاکیزگی منسوب کردن است. به عبارتی دیگر، پاک خواندن و پاک شمردن یا به پاکی ستودن است. این عبارت بیشتر در حوزهٔ مفاهیم دینی به‌کار می‌رود.

خداکشی

خداکشی کشتن یک خدا است. در اصطلاح معمول این واژه به مصلوب کردن عیسی اطلاق می‌شود ولیکن می‌تواند به هرنوع خدایی اطلاق شود. خداکشی یهودیان آنان را به صورت قومی به دلیل مصلوب کردن عیسی مقصر دانسته و همه آنان را به صورت جمعی گناهکار می‌داند.

رستگاری‌شناسی

در اسلام راه رستگار شدن باور به الله و پیامبر او دانسته می‌شود و کسی که به هنگام مرگ با این باور بمیرد که الله تنها خدا و محمد پیامبر اوست می‌تواند به سوی رستگاری برود. به گفته اسلام، مسیحیان، یهودیان، و صابئیان درستکاری که پیش از بعثت محمد، پیام ...

فضل الهی

در بسیاری از ادیان، فضل الهی ، فیض الهی ، لطف الهی ، یا عنایت الهی به معنی اثری از جانب خدا بر انسان‌هاست که آنان را دوباره احیا و تزکیه کرده، انگیزه‌های پاک الهام داده، و قدرت پایداری در مقابل وسوسه‌ها می‌دهد. لطف الهی است که برای انسان مقابله ب ...

مدخل الهیات

مدخل الهیات ، بهترین کتاب نوشته شده توسط توماس آکویناس می‌باشد. این کتاب هر چند ناتمام است ولی یک کتاب کلاسیک تاریخ فلسفه و پرنفوذترین کتاب در ادبیات فلسفی غرب می‌باشد. در سراسر این کتاب، آکویناس به متن‌های مقدس، ارسطو، آگوستین، و دیگر دانشمندان ...

معرفت‌الروح

کتاب معرفت‌الروح از تألیفات نظری استاد الهی محسوب می‌شود و حاصل تحقیقات او در زمینه الهیات و فلسفه و پژوهش در ابعاد گوناگون روح انسان است. کتاب معرفت‌الروح، به مسائل روح می‌پردازد، مسائلی مانند اثبات وجود روح و بقای آن، و مراحلی که روح در طی مسیر ...

چشم‌اندازهای انسان‌شناختی درباره دین

چشم اندازهای انسان شناختی درباره‌ی دین ، یک مجله دسترسی آزاد است که در سال ۲۰۰۶ توسط دو مردم شناس سوئدی پیر ویکتورین و آندره مولر تاسیس شد. کانون توجه این ژورنال انسان شناسی دین است.

آلفا و امگا

"آلفا و اُمِگا" که "الف و یاء" یا "اول و آخر" نیز نامیده می‌شود، لقب یا صفت خداوند در آیین مسیحیت است. در واقع آلفا و امگا به ترتیب اولین و آخرین حرف از حروف الفبای یونانی بوده و ترکیب آنها در این اصطلاح، برای اطلاق صفت فراگیر و بزرگ بودن و محیط ...

ایشوارا

ایشوِ‌ره به مفهومی گسترده در هندوئیسم است که بسته به نوع آموزش و دورهٔ زمانی می‌تواند معانی گوناگونی داشته باشد. در نوشته‌های فلسفی کهن هندوستان بسته به بستر صحبت می‌توانست معنی‌هایی همچون روح برتر، فرمانروا، ارباب، شاه، ملکه یا شوهر داشته باشد. ...

تکبیر

تکبیر به معنای یاد کردن به بزرگی است و اغلب به صورت ٱللَّٰهُ أَكْبَرُ بیان می‌شود و شعاری اسلامی است. تکبیر بخشی از اذان بوده و مسلمانان در بسیاری مواقع به عنوان شعار از آن استفاده می‌کنند. علاوه بر اذان تکبیر بخشی از سایر ادعیه اسلامی نیز می‌باشد.

حضور مطلق

حضور مطلق به معنی حضور در آن واحد در هر مکان و زمان، چه گذشته چه حال و چه آینده و بینایی و آگاه بودن بر همه چیز و همه‌کس است. اصطلاح حضور مطلق بیشتر در متون دینی و به‌عنوان صفتی برای الوهیت یا خداوند استفاده شده‌است. حضور مطلق خداوند از سوی سیستم ...

علیون

عِلیون کلمه ایست که در تورات، انجیل و قرآن آمده‌است. این کلمه از ریشه "علی" به معنی برتر و بزرگتر است. در ترکیب با اِل به صورت اِل علیون به معنی خدای برتر و بزرگتر آمده‌است. در ترجمه این کلمه در ترجمه‌های فارسی از "اعلی علیین" هم استفاده شده‌است. ...

قدس‌الاقداس

وقتی معبد دوم بعد از آزادی یهودیان از بابل در زمان هخامنشیان بازسازی شد تابوت عهد دیگر در بین یهودیان نبود. از این رو قدس الاقداس دارای قسمتی بود که نشانگر محلی بود که تابوت عهد باید در آن قرار می‌گرفت. یوسفوس فلاویوس تاریخدان یهودی نوشته‌است که ...