ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 334

آچمز

آچمز وضعیتی در بازی شطرنج است که در آن یکی از مهره‌ها که "مهرهٔ آچمز" نامیده می‌شود مجبور است برای دفاع از یک مهره یا خانهٔ ارزشمند در جای خود میخکوب شود. آچمز کردن تاکتیکی مؤثر برای ایجاد محدودیت در توانایی جابجایی سوارهای حریف است. آچمز عبارتی ...

آخر بازی (شطرنج)

آخر بازی در بازی شطرنج آخرین مرحله بازی که در آن تنها چند مهره روی صفحه شطرنج باقی می‌ماند و چون شاه کمتر مورد تهدید قرار می‌گیرد، در این مرحله نقش یک مهره فعال را بازی می‌کند. آخر بازی همان قدر اهمیت دارد که شروع بازی یا وسط بازی. معمولاً کسانی ...

ترکیب (شطرنج)

ترکیب در شطرنج به مجموعه‌ای از حرکات گفته می‌شود که شطرنج‌باز در آن با همکاری چند مهره در یک واریاسیون یا شاخه تحمیلی و با دادن قربانی به برتری دست می‌یابد. پیش از آغاز یک ترکیب باید تمام پاسخ‌های احتمالی حریف به حرکاتی که برای انجام ترکیب بازی م ...

قربانی (شطرنج)

قربانی در شطرنج، حرکتی است برای از دست دادن یک مهره با هدف به‌دست آوردن موقعیتی تاکتیکی برای جبران یا ایجاد موقعیت‌های دیگر برای غلبه بر حریف است. قربانی، همین‌طور می‌تواند برای زدن مهره‌ای با ارزش بالاتر از حریف، نسبت به مهره قربانی‌شده، باشد. ت ...

قلعه (شطرنج)

قلعه حرکتی در بازی شطرنج است که با استفاده از شاه و یکی از رخ‌ها انجام می‌شود. این تنها حرکت شطرنج است که در آن دو مهره همزمان جابجا می‌شوند و همچنین تنها حرکت ک در آن مهره‌ای از روی مهره دیگر می‌پرد. طی این حرکت، شاه و رخ هم‌زمان حرکت می‌کنند. ش ...

کیش (شطرنج)

در بازی شطرنج به حالتی که در آن یکی از طرفین با یک از مهره‌های خود، مهره شاه حریف را تهدید می‌کند در صورتی که مهره شاه حریف قادر به گریختن و جابه جائی باشد و با جابه جائی شما دیگر خطری او را تهدید نکند کیش نامیده می‌شود. همچنین، چنانچه مهره شاه ح ...

گامبی

گامبی به گروهی از گشایش‌های بازی شطرنج گفته می‌شود که در آن یکی از بازیکنان، معمولاً سفید، یکی از مهره‌های خود، معمولاً پیاده، را در خطر نابودی قرار می‌دهد تا در مقابل پوزیسیون بهتری به دست آورد. حریف نیز ممکن است با زدن آن مهره قربانی را بپذیرد ...

گشایش (شطرنج)

گشایش یا شروع بازی به مجموعه حرکات ابتدای بازی شطرنج گفته می‌شود که هدف از آن گسترش اولیه نیروها و ورود آنان به کارزار است. گشایش‌ها برای بسیج قوا و کنترل یا تسخیر خانه‌ها و خطوط مهم توسط مهره‌ها برنامه‌ریزی می‌شوند. در مرحله گشایش نبرد اصلی به ق ...

گشایش نیمه‌باز

گشایش نیمه باز به دسته‌ای از گشایش‌های شطرنج گفته می‌شود که سفید بازی را با حرکت e4 آغاز کرده و سیاه با حرکتی به جز e5 به آن پاسخ می‌دهد. دفاع سیسیلی که با حرکت c5 مشخص می‌شود معمول‌ترین گشایش نیمه باز است. دفاع فرانسوی e6 و دفاع کاروکان c6 دو رو ...

مات احمق

در شطرنج مات احمق که با نام مات در دو حرکت نیز شناخته می‌شود، نوعی از کیش‌مات است که تنها مهره سیاه می‌تواند آن را انجام دهد. مات احمق به این دلیل به این نام شناخته می‌شود که بازیکن سفید یک بلاندر خارق‌العاده را به سیاه تحویل دهد. این نوع مات کرد ...

میزبان (ورزش‌ها)

میزبان در ورزش، خانه ؛ مکان و محل برگزاری‌ای است که توسط یک تیم ورزشی مشخص می‌شود. بیشتر تیم‌های حرفه ای به مناطق خاص کلان‌شهرها بازاریابی و نامگذاری می‌شوند؛ تیم‌های آماتور ممکن است از یک منطقه خاص یا از موسساتی مانند مدارس یا دانشگاه‌ها استفاده ...

وقت اضافه

وقت اضافه در بازی فوتبال زمانی تعیین می‌شود که بازی باید حتماً برنده داشته‌باشد. طبق قانون فیفا، مقررات مسابقات می‌تواند بر طبق شرایط مندرج در قانون ۸ دو وقت مساوی برای مسابقه منظور کند؛ که در بیشتر مواقع و در مسابقات بین‌المللی این دو وقت ۱۵ دقی ...

فهرست واژگان فوتبال

کارت قرمز نیمه دوم پوکر فوتبال|پوکر - هال 4 گل از یک بازیکن در یک بازی تاکتیک یک پا دو پا دابل هت تریک duble-hat-trick: 6 گل از یک بازیکن در یک بازی کرنر اوت یارگیری تیکی تاکا خطا فوتبال مدافع شوت پاس در عمق اینترلب دروازه کیلین شیت سانتر کردن او ...

استرچ فور

در بسکتبال، استرچ فور بازیکنی است که در پست فوروارد قدرتی بازی می‌کند. استرچ تأثیرگذاری بازیکنی که روی دفاع حریف را توصیف می‌کند و از طرفی فوروارد قدرتی همچنین به عنوان "پست چهار" یا "موقعیت چهار" معرفی می‌شود، از این رو به این بازیکنان استرچ فور ...

امتیاز (بسکتبال)

امتیازها در بسکتبال برای پیگیری گل‌ها در بازی هستند. امتیازهای یک تیم ممکن است توسط پرتاب های منطقه ای یا پرتاب آزاد جمع شده باشند. اگر بازیکنی از داخل خط سه امتیازی پرتاب موفقی انجام دهد، دو امتیاز برای تیم کسب میکند. اگر بازیکنی از پشت خط سه ام ...

بازر بیتر

در بسکتبال، "بازر بیتر یا "گیم وینر" شوتی است که قبل از پایان کوارتر پرتاب می‌شود ولی وقتی زمان پایان یابد و صدای ساعت شوت در بیاید وارد سبد بسکتبال می‌شود. بازر بیتر" معمولاً به شوت‌هایی که در پایان کوارتر وارد سبد می‌شوند گفته می‌شود اما گاهی ا ...

بازی چهار امتیازی

در بسکتبال، بازی چهار امتیازی یکی از اتفاقات نادر است که زمانی اتفاق می افتد که بازیکن مهاجم اقدام به شوتی کند و پرتاب سه امتیازی منطقه ای موفقی انجام دهد و در همان زمان بازیکن دفاعی روی او خطا انجام دهد و در نتیجه این خطای شخصی، یک پرتاب آزاد به ...

بازی سه امتیازی

در بسکتبال، بازی سه امتیازی معمولاً توسط یک پرتاب منطقه ای دو امتیازی و یک امتیاز از پرتاب پنالتی خطایی که بعد از دو امتیاز انجام شده به دست می آید. قبل از اینکه پرتاب منطقه ای 3 امتیازی در دهه 1960 برای بسکتبال حرفه‌ای و دهه 1980 برای بسکتبال دا ...

برگشت

برگشت یکی از مهمترین بخش‌ها در بازی بسکتبال است. توپ ربایی در بازی بسکتبال در واقع تغییر مالکیت توپ بعد از یک پرتاب ناموفق به سمت سبد است. این عمل در طی بازی بسکتبال چندین بار تکرار می‌شود.بهترین روش برای ریباند توپ در زیر حلقه انجام حرکت باکس ری ...

پوستر (بسکتبال)

پوسترسازی در اصطلاحات عامیانه آمریکای شمالی، گرفته شده از حرکتی از بازی بسکتبال است ، که در آن بازیکن مهاجم روی دست مدافع دانک می‌کند که این حرکت به خاطر زیبایی اش که نشان دهنده مهارت تماشایی فرد مهاجم است به عنوان پوستر ‌های چاپ شده منتشر می‌شود ...

پوینت گارد

پوینت گارد یا گارد رأس یا پست یک یکی از پنج پست در یک بازی بسکتبال می‌باشد. این پست احتمالا اختصاصی شده ترین پست در بازی بسکتبال است. بازیکن پوینت گارد وظیفه سرعت بخشیدن به حملات تیمش را با کنترل صحیح توپ و رساندن آن به بهترین بازیکن در بهترین زم ...

تراولینگ

تراولینگ ، یا تخلف گام‌های اضافه یکی از قواعد مهم و کلیدی در بازی بسکتبال است. این تخلف زمانی رخ می دهد که بازیکن توپ را در دست داشته باشد و بیش از دو گام بردارد یا زمانی که مالک توپ می‌شود و ایستاده است، هر دو پای خود را حرکت دهد. لازم به ذکر اس ...

تیم دوم

تیم دوم ، تیم ذخیره‌ها ، تیم آماتورها یا تیم ب ؛ اصطلاحی است که اشاره به تیمی از ورزشکاران یک باشگاه ورزشی یا گاه تیم ملی دارد که پشتوانه‌ای برای تیم اصلی است. وجود این تیم‌ها در باشگاه‌های فوتبال بسیار رایج است. در طول تاریخ، گاه تیم‌های دومی بو ...

حرکات بسکتبال

حرکات بسکتبال عموماً به حرکاتی می‌گویند که توسط بازیکنان بسکتبال در بازی استفاده می‌شود تا از یک مدافع عبور کنند یا به هم تیمی خود پاس بدهند و توپ را وارد سبد کنند تا دو امتیاز یا سه امتیاز ثبت کنند

سوینگمن

در بسکتبال ، سوینگمن به بازیکنی که می‌تواند در پست‌های شوتینگ گارد و اسمال فوروارد بازی کند یا در طی بازی در این دو پست جابجا می‌شود خطاب می‌شود. حدود قدّی سوینگمن‌ها بین ۶فوت و ۵اینچ ۱٫۹۶متر تا ۶فوت و ۹اینچ ۲٫۰۶متر است. از سوینگمن‌های حال حاضر م ...

شوت بی‌دفاع

شوت بی دفاع ، نوعی پرتاب توپ در بسکتبال است. این نوع شوت شامل لی‌آپ، اسلم دانک و جامپ شات می‌شود. آنکنتستد شات نوعی شوت است که برای بازیکن پرتاب‌کننده هیچ مدافعی وجود ندارد. در لیگ‌های رقابتی، شوت بی تردید شوتی است که مدافع بیش از ۵ فوت با پرتاب‌ ...

شوتینگ گارد

شوتینگ گارد یکی از پنج پست بسکتبال است. وظیفه شوتینگ گارد امتیازگیری برای تیمش است. برخی مربیان از شوتینگ گاردهای خود در کار بازیسازی استفاده می‌کنند؛ در بسکتبال به این بازیکنان دو پست می گویند. برای مثال، کوبی برایانت به عنوان شوتینگ گارد ، بازی ...

فوروارد قدرتی (بسکتبال)

فوروارد قدرتی یکی از پنج پست در یک بازی بسکتبال می‌باشد. فوروارد قدرتی نقشی شبیه به سنتر دارد. آنها معمولاً در حمله، پشت به سبد بازی می‌کنند و زیر سبد یا در مقابل پاور فوروارد مقابل بصورت تک به تک دفاع می‌کنند. این موقعیت مسئولیت‌های مختلفی را شا ...

فوروارد-سنتر

فوروارد-سنتر یا مردبزرگ یکی از پست‌های بسکتبال برای بازیکنانی که توانایی بازی کردن در هر دو پست فوروارد و سنتر را به عنوان پایه ثابت دارند می‌باشد. معمولاً این به معنی فوروارد قدرتی و سنتر است ولی اینها معمولاً دو موقعیت بزرگترین بازیکن در هر تیم ...

فید اوی

فِید اِوِی یا فال اوی در بسکتبال نوعی جامپ شات است که هنگام پرش به عقب توپ به سمت سبد پرتاب می‌شود. هدف از این حرکت، ایجاد مکان و فاصله بین پرتابگر و مدافع است و نتیجه آن سخت شدن بلاک است. پرتابگر باید دقت خوبی بیشتر از دقتی که برای یک جامپ شوت م ...

فینگر رول

فینگر رول یکی از گونه‌های تخصصی لی‌آپ بسکتبال است، به‌گونه‌ای که توپ روی انگشتان دست قرار می‌گیرد و بازیکن توپ را به سمت جلو و بالا می برد. سود این حرکت این است که توپ توانایی اوج گرفتن و رد شدن از دست مدافع را دارد. پیشگام این حرکت ویلت چمبرلین ...

گام اروپایی

گام اروپایی یا "یورو استپ" یک حرکت بسکتبال است که بازیکن مهاجم هنگام دریبل، یک گام به سمتی می‌رود و سپس به سرعت گامی در خلاف جهت پرش اول می‌گیرد. این حرکت به بازیکن مهاجم این توانایی را می‌دهد که از دفاع بازیکن مدافع بگریزد و به سبد حمله کند.

تاج سه‌گانه دوچرخه‌سواری

تاج سه‌گانه دوچرخه‌سواری از نظر بسیاری از هواداران این ورزش، بزرگترین دستاورد در دوچرخه‌سواری محسوب می‌شود. تعاریف گوناگونی برای این عبارت به کار می‌روند؛ ولی رایج‌ترین آن، قهرمانی در تور دو فرانس، جیرو دیتالیا و مسابقات قهرمانی جاده جهان در یک س ...

تایم تریل انفرادی

تایم تریل انفرادی گونه‌ای از مسابقات دوچرخه‌سواری جاده است که در آن، دوچرخه‌سواران در زمین مسطح یا جادهٔ کوهستانی به تنهایی با زمان مسابقه می‌دهند. مسابقه مشابهی به صورت تیمی با نام تایم تریل تیمی نیز وجود دارد. پیروزی در تایم تریل تنها متکی به ت ...

چیما کوپی

چیما کوپی بلندترین نقطه‌ای است که رکابزنان شرکت کننده در جیرو دیتالیا از آن می‌گذرند. در هر دوره، کوهستانی که این عنوان به آن اطلاق می‌شود، بیشترین امتیاز را در رده‌بندی کوهستان به خود اختصاص می‌دهد.

رقابت مرحله‌ای

در ورزش، مرحله یا دور واحدی از یک مسابقه مانند رویدادهای چندروزه است که به دلیل طولانی بودن مسافتی که باید طی شود، به چند بخش تقسیم می‌شود. معمولاً مسابقه شامل مراحل معمولی است؛ ولی گاهی ممکن است مراحل به صورت تایم تریل انفرادی یا تایم تریل تیمی ...

بازی‌ساز

بازی‌ساز یا پلی‌میکر در فوتبال به بازیکنی گفته می‌شود که طراح و پی‌ریزی‌کننده اصلی حمله‌های تیم است و معمولاً در میانه زمین بازی می‌کند. بازی‌سازها در محدوده میانی زمین آزادی عمل زیادی دارند و معمولاً از نظر تماشاگران جذاب بازی می‌کنند. در خصوص ا ...

آوانتاژ

آوانتاژ در قانون فوتبال ماده‌ای است که به داور این اختیار را می‌دهد تا به بازی اجازه دنبال شدن در زمانی مثل ارتکاب خطا را بدهد، در شرایطی که اگر بازی به دلیل خطا متوقف شود، به ضرر تیمی که در حال حمله‌است و خطا بر روی آن انجام شده باشد. برای مثال، ...

بازی زیبا

بازی زیبا اصطلاحی است که برای توصیف فوتبال به کار می‌رود. استفاده از "بازی زیبا" در رسانه‌ها و کمپین‌های تبلیغاتی بسیار رایج است، اما کمتر توسط طرفداران مورد استفاده قرار می‌گیرد. بازیکن افسانه‌ای برزیلی، پله، کسی بود که منجر به رواج این اصطلاح ش ...

بدون تماشاچی

بدون تماشاگر عبارتی است که در برخی ورزش‌ها و بویژه فوتبال، به موقعیت‌هایی اطلاق می‌شود که تماشاگران، اجازه حضور و تماشای یک مسابقه را ندارند. دلایل این کار می‌تواند شامل تنبیه یک تیم، مسائل ایمنی ورزشگاه‌ها یا جلوگیری از درگیری احتمالی طرفداران د ...

تفاضل گل

تفاضُگل تفاوت گل‌های زده و گل‌های خوردهٔ یک تیم است در یک دوره از مسابقات که در تعیین تیم برتر یا تیم صعودکننده به مرحلهٔ نهایی در شرایط تساوی ملاک تصمیم‌گیری می‌تواند باشد. در ورزش‌هایی مانند فوتبال و هاکی روی یخ، تفاضل گل معمولاً به عنوان اولین ...

تمارض (فوتبال)

تمارض به معنی غواصی یا شیرجه که در فارسی با نام دایو مشهور است روشی است که در آن بازیکن سعی دارد با نقش بازی کردن داور را فریب بدهد تا موقعیتی بهتر در زمین فوتبال به‌دست‌آورد. تمارض یکی از بحث برانگیزترین جنبه‌های فوتبال است و واکنش‌های بسیاری از ...

توتال فوتبال

توتال فوتبال یا فوتبال شناور سیستمی است در ورزش فوتبال که در آن اگر بازیکنی از پست خود خارج شود، یک بازیکن هم‌تیمی جای او را پر می‌کند و به این ترتیب ساختار از پیش سازمان‌دهی شده اعاده می‌گردد. در این سیستم شناور هیچ بازیکنی در نقش از پیش معین شد ...

تیکی تاکا

تیکی تاکا سبکی در ورزش فوتبال است که مشخصه‌های آن پاسهای کوتاه پیاپی و جابجایی بازیکنان، به گردش درآوردن توپ از طریق کانالهای گوناگون و حفظ مالکیت و بازی هجومیهستند. اولین بار استفاده از این سبک همزمان با تصدی سمت سرمربی باشگاه بارسلونا توسط رینو ...

جایزه پیچیچی

در فوتبال اسپانیا، پیچیچی عنوانی است که هر ساله از طرف روزنامهٔ ورزشی مارکا به بهترین گلزن فصل لالیگا و سگوندا دیویژن اهدا می‌شود. نام این عنوان، از روی نام بازیکن مطرح اتلتیک بیلبائو، رافائل مورنو پیچیچی برداشته شده‌ است. لیونل مسی با هفت پیچیچی ...

جایزه ریکاردو زامورا

جایزهٔ ریکاردو زامورا جایزه‌ای فوتبالی است که توسط روزنامهٔ مارکا از سال ۱۹۵۸ به بعد اهدا می‌شود. این جایزه، به دروازه‌بانی تعلق می‌گیرد که پایین‌ترین نسبت گل خورده به تعداد بازی‌ها را در طول یک فصل داشته باشد. عنوان این جایزه، از روی نام دروازه‌ ...

رابونا

رابونا روشی برای ضربه زدن به توپ در ورزش فوتبال است که در آن پایی که به توپ ضربه می‌زند، از پشت پای تکیه‌گاه که وزن بازیکن را تحمل می‌کند، عبور داده می‌شود.

سرزنی (فوتبال)

سرزنی یک تکنیک در بازی فوتبال است که برای کنترل توپ با بهره‎گیری از سر به منظور پاس دادن، شوت زدن و یا نجات دروازه انجام می‌شود. این حرکت می‌تواند در حالت ایستاده، پرش یا شیرجه انجام پذیرد. سرزنی تکنیکی رایج است و تقریباً در همه بازی‌های فوتبال ب ...

سوپر جام

سوپر جام رقابتی است که معمولاً ولی نه منحصرا در فوتبال اغلب به شکل پیش‌فصل برای یک فصل برگزار می‌شود. به‌طور معمول رقابت در سطح ملی با دو برنده مسابقات فصل گذشته یعنی برنده جام حذفی و برنده لیگ برگزار می‌گردد. همچنین سوپرجام‌هایی در پهنای قاره، ه ...

سه‌گانه (فوتبال)

سه‌گانه یا سه‌تایی ، اصطلاحی است که در ورزش فوتبال، زمانی به کار می‌رود که یک تیم بتواند در سه جام مختلف در یک فصل به قهرمانی برسد. جام‌هایی که معمولاً برای یک سه‌گانه لحاظ می‌شوند شامل رقابت‌های لیگ داخلی، جام حذفی آن منطقه و مسابقات قاره‌ای می‌ ...