ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 74

سازمان صنایع دفاع جمهوری اسلامی ایران

سازمان صنایع دفاع جمهوری اسلامی ایران با نام اختصاری ساصد در زمینه طراحی و تولید تجهیزات نظامی برای نیروهای مسلح ایران فعالیت می‌کند. صنایع نظامی ایران تحت عنوان قورخانه در سال ۱۳۰۴ ه‍.ش با تولید تفنگ برنو در مرکز شهر تهران توپخانه فعالیت خود را ...

فروش نظامی خارجی

فروش نظامی خارجی طرحی در وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا است، که فروش تسلیحات، تجهیزات دفاعی و جنگ‌افزاری، ارائه خدمات و پشتیبانی نظامی، همچنین آموزش‌های نظامی را به دولت‌های خارجی، تسهیل می‌نماید. در این طرح خریدار بطور مستقیم با پیمانکار دفاعی م ...

آب لیتیا

آب لیتیا به عنوان نوعی آب معدنی تعریف می‌شود که با وجود نمک‌های لیتیوم مشخص می‌شود. آب چشمه‌های معدنی طبیعی لیتیا نادر است و محصولات آب لیتیای بطری تجاری کمی وجود دارد. بین دهه ۱۸۸۰ و جنگ جهانی اول، مصرف آب معدنی لیتیا بطری شده رواج داشت. یکی از ...

آب معدنی

آب معدنی آبی است که نسبت به آب معمولی از نظر میزان مواد معدنی، نوع مواد معدنی و گاز و همچنین درجه حرارت تفاوت داشته باشد. آب‌های معدنی، از چشمه‌های طبیعی یا چشمه‌هایی که مصنوعی ایجاد کرده‌اند، جریان دارند و آن‌ها را در همان سرچشمه در ظرف مخصوصی پ ...

آب مقطر

آب مقطر یا آب چکیده آبی است که ناخالصی آن به شیوه تقطیر گرفته شده باشد. در این شیوه آب را جوشانده و بخار آب را به ظروف دیگری انتقال می‌دهند. دمای جوش در آب چکیده پایین‌تر از آب معمولی است. آب مقطر در باتری اسیدی مورد استفاده اتومبیل‌ها و کامیون‌ه ...

آب یون‌زدوده

آب دی یونیزه یا آب یون زدایی شده یا آب یون‌زدوده: آبی است که تقریباً تمام یون‌های معدنی آن حذف شده‌است، مانند کاتیون‌هایی از قبیل سدیم، کلسیم، آهن و مس و آنیون‌هایی مانند کلرید و سولفات. یون زدایی یک فرایند شیمیایی است که با استفاده از رزین‌های ت ...

سیستم زیست‌سازه‌ای یکپارچه

سیستم زیست‌سازه‌ای یکپارچه) سیستمی است که با پیوستن عنصرهای طبیعی و معماری ساخته می‌شود و در آن تولید مواد غذایی و مکان زندگی در یک ساختمان صورت می‌گیرد. این شامل نمک‌زدایی از آب دریا نیز می‌شود. این بیان در توصیف یک کارخانه نمک زدایی یکپارچه‌شده ...

ادم مغزی

فضای داخل جمجمه فضای بسته‌ای است که قابلیت اتساع ندارد. خون از سرخرگ به داخل حفرهٔ مغز وارد و از طریق سیاهرگ خارج می‌گردد. محتویات داخل کاسهٔ جمجمه شامل این موارد می‌باشد: ۱. بافت خود مغز که به‌طور متوسط در بزرگسالان ۱٬۴۰۰ گرم وزن دارد. ۲. جریان ...

او آر اس

او آر اس فراورده‌ای خوراکی است که در اسهال‌های متوسط برای جبران آب و نمک‌های از دست رفتهٔ بدن و پیشگیری از دهیدراسیون تجویز می‌شود. اوآراس محتوی قند و الکترولیت و گاه سیترات است و با توجه به وجود گیرنده‌های خاصی در روده که سدیم و گلوکز را همراه ه ...

مسمومیت آب

مسمومیت آب با نوشیدن بیش از اندازه آب به وجود می‌آید. در این صورت تعادل طبیعی الکترولیت در بدن به هم خورده باعث اختلال در عملکرد مغز می‌شود. نوشیدن آب برای افرادی که عمدا مقدار بسیار زیادی آب بنوشند می‌تواند خطر مرگ به همراه داشته باشد. یک کلیه س ...

مدیریت چرخه آب

مدیریت چرخه آب شامل تمامی مواردی می‌شود که مربوط به برنامه ریزی، گسترش استراتژی، تصمیمات عملی و مرحله‌ای برای استفاده حداکثری از چرخه آب به منظور دستیابی به اهداف انسانی یا محیط زیستی هستند. این اصطلاح در سازمان‌های مختلف، مدیریت بخش‌های مختلفی ر ...

آب‌های بی‌اکسیژن

آب‌های بی‌اکسیژن به مناطقی از آب دریا یا آب شیرین گفته می‌شود که اکسیژن محلول در آن‌ها یافت نمی‌شود. این وضعیت بیشتر در پهنه‌هایی که تبادل آب آن‌ها محدود است دیده‌می‌شود. در اغلب موارد، اکسیژن از رسیدن به سطوح عمیق‌تر توسط یک مانع فیزیکی گل و لای ...

دریای سیاه

دَریای سیاه دریایی است واقع در جنوب شرقی اروپا منشعب از دریای مدیترانه. دریای سیاه بین آسیا و اروپا واقع شده و حد غربی قفقاز را تشکیل می‌دهد. دریای سیاه در شمال توسط تنگه کرچ به دریای آزوف و در جنوب غربی به وسیله تنگه بُسفُر به دریای مرمره و مدیت ...

آب‌پاش

آب‌پاش وسیله‌ای است که با استفاده از آن گیاهان را آبیاری می‌کنند. در لغتنامه دهخدا آبپاش اینگونه تعریف گردیده: آوندی که بدان بر زمین و گُل و چمن آب پاشند. رشاشه. آب پاچ. این وسیله حداقل از قرن هفدهم میلادی وجود داشته است. حجم مخزن آب پاش می‌تواند ...

آب‌پاش ضربه‌دار

آب پاش ضربه دار یک نوعی از آب پاش آبیاری است که در آن سر بارانی، در یک حرکت دایره‌ای توسط نیروی آب خروجی رانده می‌شود، محور در تحمل در بالای مهره پیوست موضوعی آن است. در سال ۱۹۳۳ توسط اورتون انگلهاردت اختراع شد، به سرعت استفاده گسترده از آن صورت ...

آبیاری از کف

آبیاری از کف یک نام عمومی برای نوع خاصی از گلدان یا جعبه کاشت است که در باغبانی جعبه‌ای و محوطه سازی استفاده می‌شود. اس آی چی به روشی برای آبیاری گیاهان گفته می‌شود که در آن آب از پایین وارد می‌شود و از طریق فشار مویرگی به سمت بالا حرکت کرده تا ب ...

آبیاری حصیری

آبیاری حصیری روشی از آبیاری گیاهان عمدتاً گلخانه ای می‌باشد. در این روش آبیاری رطوبت سطحی ایجاد شده، توسط خاک بستر گیاه جذب می‌شود.

بهره‌وری آب کشاورزی

بَهره‌وَری آب کِشاوَرزی از دیدگاه‌های مختلفی تعریف و بررسی می‌شود. معمول‌ترین این دیدگاه‌ها "بهره‌وری از دیدگاه فیزیکی" ، "بهره‌وری از دیدگاه مالی" و "بهره‌وری از دیدگاه اشتغال" می‌باشد. مفهوم هر کدام از این دیدگاه‌ها به قرار زیر است: بهره‌وری از ...

پمپ شناور

پمپ‌های شناور پمپ‌های چند طبقه با محرک الکتریکی مجموعه‌ای است از یک پمپ گریز از مرکز عمودی که جهت پمپاژ آب یا مایعات دیگر از چاه‌های عمیق استفاده می‌شود.

پمپ ESP

پمپ درون چاهی الکتریکی از جمله دیگر این پمپ‌ها می‌باشند که شامل چندین طبقه از پمپ‌های سانتریفوژ می‌باشند و نیروی محرکه خود را از موتور الکتریکی نصب شده در درون چاه دریافت می‌کنند.مورکامی و مینمورا نخستین مطالعه جامع در خصوص تأثیر فاز گازی بر روی ...

جوی

جوی مجرایی است که آب را از آن، برای آبیاری زمین‌ها می‌گذرانند. به آب روانی که از رودخانه باریکتر و از جوی پهن‌تر باشد نَهر می‌گویند. به کناره‌های جوی اصطلاحاً جویبار یا لب جوی گفته می‌شود. به جوی‌ها و نهرهای دست‌ساز معمولاً بتنی کانال گفته می‌شود ...

زهکشی

خارج کردن آب اضافی زیرزمینی، سطحی و رواناب از یک سازه یا از یک منطقه توسط نیروی ثقل یا پمپاژ به منظور جلوگیری کردن از مزاحمت این آب اضافی یا جلوگیری از زیان ناشی از آن را به‌طور عام زهکشی می‌گویند. تعریف فائو از زهکشی، خارج ساختن آب و نمک‌های قاب ...

زهکشی زیستی

زهکشی زیستی عبارتست از زهکشی اراضی به کمک گیاهان مقاوم به شوری. در این روش، گیاهانی که به شدت به شوری مقاومند در مجاورت نوارهای زراعی کشت می‌شوند. این گیاهان به سبب تعرق، پتانسیل کمتری را در نیمرخ خاک منطقه ریشه خود و زیر آن به وجود می‌آورند و از ...

زهکشی کنترل‌شده

زهکشی کنترل‌شدهٔ ، تلفیق آبیاری و زهکشی است. با باز و بسته کردن خروجی زهکش، می‌توان سطح آب را در داخل خاک در حدی مطلوب حفظ کرد به طوری که گیاه بتواند به کمک نیروی موئینهٔای از آب استفاده کند و در عین حال، به گیاه آسیبی از نظر ماندابی شدن وارد نگر ...

شیر (وسیله)

شیر یا شیر آب وسیله‌ای معمولاً فلزی است که برای باز و بست، تنظیم و کنترل جریان مایعات یا گازها در لوله‌کشی به‌کار می‌رود. امروزه انواع بسیاری از شیرها طراحی و ساخته می‌شوند که در صنعت و خانه به‌کار می‌روند. "شیرآلات" به گروه شیرهایی گفته می‌شود ک ...

ضربه قوچ

ضربهٔ قوچ افزایش فشار یا موجی است که در شاره‌های در حال حرکت پس از توقف یا تغییر مسیر ناگهانی پیش می‌آید. این افزایش فشار معمولاً هنگامی رخ می‌دهد که شیری در مسیر حرکت شاره ناگهان بسته می‌شود. ضربه قوچ که در بعضی از متون فارسی از آن به عنوان "چکش ...

کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران

کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران با هدف اشاعه علوم و دانش فنی، توسعه و کاربرد فنون در بخش آبیاری و زهکشی در سال ۱۳۴۷ در ایران ایجاد شده‌است. در ۱۰۶ کشور جهان از کشورهای پیشرفته تا در حال توسعه کمیته ملی آبیاری و زهکشی دایر می‌باشد. کشور ایران در سا ...

لوله

لوله یک مقطع توخالی معمولاً استوانه ای است که عمدتاً از آن برای انتقال مواد قابل جریان، مانند مایعات، گازها، دوغاب‌ها و پودرها استفاده می‌شود. از لوله‌ها همچنین برای ساخت سازه‌ها استفاده می‌شود؛ مقاطع توخالی لوله ای، به مراتب سفتی بر اساس وزن واح ...

سد پارسیان

سد و نیروگاه پارسیان در فاصله ۵۰ کیلومتری شهرستان نور آباد و ۱۲۰ کیلومتری شهر شیراز در استان فارس بر روی رودخانه فهلیان از سرشاخه‌های رودخانه زهره واقع شده است. این سد که از نوع سنگریزه‌ای با هسته رسی است، پس از ساخت با ارتفاع۱۴۰ متر دارای مخزنی ...

سد تاریک

نیروگاه تاریک یک طرح کوچک مقیاس از طرح‌های نیروگاه‌های آبی متوسط و کوچک شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران - واقع در ۳۶ درجه و ۵۸ دقیقه عرض جغرافیایی و ۴۹ درجه و ۳۵ دقیقه طول جغرافیایی در استان گیلان و با فاصله تقریبی ۳۵ کیلومتر در پایین دست سد مخ ...

سد خرسان ۳

سد خرسان۳ ، بر روی رودخانه خرسان در شهرستان لردگان و استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. این سد، یکی از طرح‌های در حال اجرای شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران با جنس بتنی با ارتفاع ۱۹۵ متر، مخزنی با حجم ۱۱۸۵ میلیون مترمکعب می باشد. نیروگاه ۴۰۰ مگ ...

سد گتوند

سدّ گُتوَند بالا یکی از بزرگ‌ترین سدهای ایران بر روی رودخانه کارون در جنوب غربی ایران است. این سد، در فاصله ۳۸۰ کیلومتری از ریزشگاه رودخانه کارون، در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شهر شوشتر و در ده کیلومتری شمال شرقی شهر گتوند در استان خوزستان قرار دارد ...

نیروگاه پیران

سد و نیروگاه پیران شامل یک نیروگاه روزمینی با ظرفیت نصب ۸/۴ مگاوات می‌باشد که در استان کرمانشاه، در شهرستان سرپل‌ذهاب بر روی رودخانه ریجاب و در ۳۲ درجه و ۲۵ دقیقه الی ۳۴ درجه و ۳۰ دقیقه عرض جغرافیایی و ۴۵ درجه و ۵۵ دقیقه الی ۴۶ درجه و ۵ دقیقه طول ...

نیروگاه لوارک

نیروگاه لوارک که اولین نیروگاه متوسط زیرزمینی کشور است، به همراه نیروگاه کلان بخشی از تأسیسات انتقال آب سد لار به تصفیه‌خانه پنجم تهران به حساب می‌آید. این نیروگاه جریانی-زیرزمینی که در نزدیکی سد لار و در استان تهران واقع است و قادر است سالانه ۱۵ ...

آب دریا

آب دریا به آب موجود در دریاها و اقیانوسها گفته می‌شود. به‌طور متوسط شوری آب اقیانوس‌ها در حدود ۳٫۵٪ است. این بدان معنی است که هر کیلوگرم از آب دریا دارای ۳۵ گرم از املاح محلول می‌باشد. چگالی متوسط آب اقیانوس‌ها ۱٫۰۲۵ گرم در میلی‌لیتر است. آب دریا ...

اثر دریاتابی

اثر دریاتابی شرایط خاصی در اقیانوس می‌باشد که مقادیر زیادی از آب با باکتری درخشنده پوشیده می‌شود. این امر باعث می‌شود که رنگ اقیانوس به‌طور بکنواخت به آبی ترسناکی تغییر کند. این موقعیت برای قرن‌ها در داستان‌های ملوانان گفته می‌شد. برای مثال در قس ...

اکسیژن مورد نیاز شیمیایی

در شیمی محیط زیست اکسیژن مورد نیاز شیمیایی یا آزمونی است که به‌طور غیرمستقیم مقدار کل مواد آلی موجود در آب را اندازه‌گیری می‌کند. آزمون اکسیژن مورد نیاز شیمیایی به سهولت و در زمان کوتاه ۳ ساعت قابل انجام است. COD از طریق دستگاه اسپکتروفتومتر یا ت ...

بیلان آب

بیلان آب برگردان دو واژهٔ Water budget و Water balance است. بیلان آب بیانگر موجودی و تغییراتی است که در موجودی آب در یک محدودهٔ زمانی و مکانی بخصوص رخ می‌دهد. آب به دلیل حرکت در سه فاز جامد، مایع و گاز تحت انرژی‌های موجود در طبیعت، و همین‌طور تحو ...

پلانکتون

پلانکتون‌ها یا دروایان هر توده‌ای از جانداران که در لجهی دریاها و اقیانوسها یا آب شیرین زندگی کنند گفته می‌شود. بنابراین پلانکتون‌ها دسته‌ای از جانداران هستند که بر اساس ویژگی زیست بومیشان طبقه‌بندی شده‌اند نه ویژگی فیلوژنتیکی یا تاکسونومیشان. فی ...

حرا

حَرّا درختی از جامعه گیاهی مانگرو است. کلمه مانگرو اسم مرکبی است معرف اکوسیستم خاص در مناطق استوایی، حاصل از تجمع بسیار ویژه‌ای از گیاهان و جانوران در سواحل پست ، برکه‌ها و سواحل دریاها و در عین حال نشانگر و معرف درختان و درختچه‌های این گونه اکوس ...

دریایخ

دریایخ یا یخ دریا ، آب یخ بسته دریا است. چون چگالی یخ کمتر از آب است، روی سطح اقیانوس شناور می‌ماند. دریایخ حدود ۷٪ از آبهای سطح زمین و حدود ۱۲٪ از آب‌های اقیانوس‌های جهان را پوشانده است. در شمال، در اقیانوس منجمد شمالی، و نواحی که درست زیر آن قر ...

شکوفایی جلبکی

شکوفایی جلبکی به معنی رشد آنی یا انباشت در تعداد جلبک‌ها در یک سیستم زیست‌آبی است. شکوفایی جلبکی منحصر به محیط‌های دریایی نیست و ممکن است در آب‌های شیرین نیز رخ دهد. به طور معمول تنها یک یا تعداد اندکی از گونه‌های فیتوپلانکتون درگیر فرایند شکوفای ...

شناگر (اقیانوس‌شناسی)

شناگر به هر نوع از موجودات آبزی گفته می‌شود که خود در جهت‌های مختلف در آب شنا می‌کند و صرفاً با جریان آب به این سو و آن سو برده نمی‌شود. این اصطلاح از سوی زیست‌شناس آلمانی ارنست هاکل ارائه شده‌است تا بین جانداران شناگر فعال در آب‌ها و ارگانیسم‌ها ...

شوری‌پذیر

شوری‌پذیر یا گسترده شورتاب صفتی است برای توصیف ویژگی ارگانیزمی که دامنه تحمل شوری‌اش زیاد است و نوسان‌های وسیع شوری را تحمل می‌کند. ماهی مولی نمونه‌ای از یک جاندار شوری‌پذیر است و می‌تواند هم در آب شیرین و آب لب‌شور و هم در آب دریا زندگی کند. خرچ ...

کرنا (گیاه)

کرنا یا مانگرو جامعه گیاهی شامل درختان و بوته‌هایی است که در زیستگاه‌های آبرفتی و آب شور ساحلی مناطق گرمسیری و زیر گرمسیری می‌رویند. دو گونه مشهور حرا و چندل در این نوع جنگل‌ها وجود دارد که هر دو گونه آن در ایران یافت می‌شود و در نواحی ساحل خلیج ...

کشند سرخ

کشند سرخ یا آب‌سرخه یک پدیده دریایی است که بر اثر ازدیاد جمعیتی انفجارگونهٔ گروهی از جلبک‌ها اتفاق می‌افتد. مقدار معمول آن حدود ۲۰۰۰ عدد در لیتر است و به علت تغییر رنگ آب دریا به رنگ سرخ یا مایل به سرخ آن را کشند سرخ می‌گویند. بیشترین سهم شکل‌گیر ...

کمربند ساحلی

کمربند ساحلی بخش نسبتاً کم عمقی از اقیانوس، بالای شیب تند فلات قاره است که دارای عمق ۲۰۰ متری می باشد. از نقطه نظر زیست‌شناسی دریا این ناحیه محیطی نسبتاً پایدار و روشنی را برای حیات دریایی، از پلانکتون ها گرفته تا ماهی ها و مرجان ها فراهم می آورد ...

گل (خاک)

در گذشته و حتی اکنون، در ساخت برخی از دیوارهای جداکننده در بعضی مناطق روستایی از گِل استفاده می شده است. مسلمان اعتقاد دارند که انسان از گل ساخته شده است.

گیاهان شورپسند

گیاهان شورپسند گیاهانی هستند که می‌توانند با آب دریا و دیگر آب‌ها و خاک‌های شور هم‌زیستی کنند و نمک اضافی موجود در خاک را کاهش دهند همچنین می‌توان از آب دریا برای آبیاری آنها استفاده کرد. با توجه به منابع سرشار آب دریا این گیاهان کمک بسیار خوبی ب ...

ماهی کف‌زی

ماهی کف‌زی به ماهی گفته می‌شود که در نزدیکی کف دریاها، دریاچه‌ها و رودها زندگی و تغذیه می‌کند. این دسته از ماهی‌ها کف دریاها و رودخانه‌هایی را که از شن، ماسه، صخره و گل پوشیده شده‌اند را به اشغال خود در آورده‌اند. در آب‌های ساحلی آنها در نواحی نز ...