ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 98

کلوئید

کلوئید یا چسب‌سان مخلوطی ناهمگن و حالتی بین محلول و سوسپانسیون است که ذرات حل‌شونده در آن بزرگتر از ذرات محلول‌ها هستند و نور را پخش می‌کند، اما در عین حال ریز تر از ذرات مخلوط‌ها هستند و ته‌نشین نمی‌شوند. مخلوط‌های کلوئیدی را محلول‌های چسب مانند ...

گذردهی (فیزیک)

گذردهی یکی از مهمترین ویژگی‌های دی‌الکتریک‌ها و بیانگر توانایی دی‌الکتریک در ذخیره‌سازی انرژی الکتریکی است. گذردهی هر محیط برابر است حاصلضرب گذرهی خلأ در گذردهی نسبی. ثابت گذردهی برای هر ماده‌ای متفاوت است اما برای بسیاری از مواد خطی مقداری بین ۱ ...

مدل دروده

مدل دروده یک توضیح کلاسیک از جریان الکتریکی در فلزات یا به عبارت جامع تر، الکترون‌های آزاد در مواد جامد می‌باشد. این مدل در سال ۱۹۰۰ میلادی توسط پاول دروده معرفی شد و در سال‌های بعد توسط دانشمندان دیگر در حوزۀ مکانیک کوانتوم کامل‌تر گردید. در مدل ...

مغناطوکشسانی

مغناطوکشسانی یا مگنتواستریکشن به پدیدهٔ کُرنش مواد بر اثر اعمال میدان مغناطیسی تنگش مغناطیسی می‌گویند که طی آن طول یا حجم ماده تغییر می‌کند. این پدیده نخستین بار در سال ۱۸۴۲ میلادی توسط جیمز ژول کشف شد. اساس این پدیده بر این واقعیت استوار است که ...

مواد دو بعدی

مواد دو بعدی ، که گاهی اوقات به عنوان مواد تک لایه مورد اشاره قرار می گیرد، موادی کریستالی متشکل از یک لایه از اتم می باشند. این مواد در زمینه هایی مانند فتوولتائیک ، نیمه هادی ها ، الکترودها و تصفیه آب کاربرد دارند. مواد دوبعدی را می توان به طور ...

نظریه دینامیک میدان متوسط

نظریه دینامیک میدان-متوسط یک روش برای تعیین ساختار الکترونی مواد با همبستگی قوی است. در چنین موادی، تقریب الکترون مستقل که در نظریه تابعی چگالی و محاسبات ساختار نواری استفاده می‌شود، قابل استفاده نیست. در نتیجه این نظریه، با استفاده از یک روش غیر ...

نظریه میدان بلور

نظریه میدان کریستال مدلی است که شکستن چندگانگی حالت‌های مدارهای الکترونیکی را مورد بررسی قرار می‌دهد؛ به دلیل میدان ثابت الکتریکی تولیدشده توسط توزیع‌کنندهٔ احاطه‌شده، معمولاً در اوربیتال‌های d و f مورد بررسی قرار می‌گیرد. این نظریه برای توصیف اس ...

نقطه بحرانی (ترمودینامیک)

در شیمی‌فیزیک, ترمودینامیک, شیمی و فیزیک ماده چگال, یک نقطه بحرانی که به نام حالت بحرانی نیز شناخته می‌شود حالتی است که در آن مرزی بین دو فاز ماده وجود ندارد. این اتفاق در مقادیر مشخصی از دما، فشار و ترکیب رخ می‌دهد. چندین نوع نقطه بحرانی وجود دا ...

نقطه بحرانی کوانتومی

یک نقطه بحرانی کوانتومی در نمودار فاز از یک ماده جایست که در آن گذار فاز پیوسته در صفر مطلق اتفاق می‌افتد. نقطه بحرانی کوانتومی به‌طور معمول زمانی حاصل می‌شود که با فشار افزوده یک گذار فاز دمایی غیر صفر به صفر برده شود که این کار با استفاده از اب ...

نقطه لاندا

نقطه لاندا دمایی است که در آن گذار هلیوم مایع معمولی به هلیوم ابرشاره روی می‌دهد. نقطه لاندا با کمترین فشار، ۲٫۱۷۲ کلوین در فشار ۰٫۰۴۹۷ اتمسفر و نقطه لاندا با بالاترین فشار، ۱٫۷۶ کلوین در فشار ۲۹٫۸ اتمسفر است که بالاترین فشار برای دست‌یابی به ابر ...

نیم‌رسانای دو بعدی

نیمه رساناهای دوبعدی ، دسته ای از نیم‌رسانا‌های طبیعی هستند که ضخامت آنها در مقیاس اتمی می‌باشد. اولین عضو این خانواده که در سال ۲۰۰۴ میلادی توسط آندره گایم و کنستانتین نووسلف کشف گردید، گرافین نام دارد. این ماده، ساختاری تک لایه از اتم‌های کربن ...

وادارندگی

وادارندگی اندازه دشواری رمزگذاری اطلاعات بر روی نوار مغناطیسی است. یک کارت بانکی استاندارد دارای وادارندگی حدود ۳۰۰ اورستد می‌باشد که جزو وادارندگی پایین محسوب می‌شود. به عنوان مثال در ژاپن بر روی کارت مغناطیسی، نوار مغناطیسی دومی با وادارندگی ۶۰ ...

والختی

والَختی به فرایندی گفته می‌شود که در طی آن یک کلویید لخته‌شده به حالت پاشیدهٔ اولیهٔ خود باز می‌گردد. یکی از عواملی که می‌تواند باعث والختی شود، شستن کلویید لخته‌شده با مقداری آب دیونیزه است که باعث می‌شود مقداری از الکترولیتی که قبلاً موجب لخته‌ ...

یخ اسپینی

یخ اسپینی ماده‌ای با بیش از یک حالت کمینهٔ انرژی است. این ماده درجات آزادی اسپینی دارد و آهنربایی است با برهم‌کنش‌های خنثی که مانع یخ زدن کامل آن می‌شود. سیستم خنثی سیستمی است که تقارنش مانع برهم کنش‌های متقابل در آن می‌شود. چنین سیستم‌هایی در تم ...

کشش سطحی

کشش سطحی ویژگی‌ای در مایع‌ها است که باعث می‌شود لایه بیرونی آن‌ها به صورت ورقه‌ای کشسان عمل کند. این همان ویژگی‌ای است که موجب ربایش دو سطح مایع به یکدیگر می‌شود؛ مانند دو قطرهٔ آب که همدیگر را می‌ربایند و قطرهٔ بزرگ‌تری می‌سازند. کشش سطحی کمیتی ...

نیروی آنتروپی

در فیزیک، نیروی آنتروپی یا نیروی درگاشتی در یک سیستم، از گرایش ترمودینامیک کل سیستم به افزایش درگاشت حاصل می‌شود، تا از یک نیرو میکروسکوپیک خاص. برای نمونه، انرژی درونی گاز ایده‌آل تنها به دمای آن بسته است و نه به حجم محفظه آن؛ بنابراین این اثر ا ...

اکسیون

اکسیون ذره بنیادی فرضی است که برای حل مشکل سی‌پی قوی در کرومودینامیک کوانتومی ارائه شده. این ذره بار الکتریکی ندارد و اسپینش صفر می‌باشد. برهم کنش این ذره، جاذبه و الکترو مغناطیس است. در سال ۱۹۷۷ میلادی، روبرتو پسی و هلن کوین یک راه حل ظریف‌تر بر ...

خوشه گلوله

خوشه گلوله متشکل از دو خوشه کهکشانی می‌باشد که در اثر کشش گرانشی در حال برخورد به یکدیگر هستند. اصطلاح گلوله اشاره به خوشه کوچکتر دارد که مانند گلوله از درون خوشه بزرگتر عبور کرده و با آن تقریباً فاصله همراه ۱٫۴ GPC دارد. مشاهدات همگرایی گرانشی م ...

فوتون تاریک

فوتون تاریک یا فیتون) به معنای تاریک) ذره بنیادی فرضی است که نقش حامل نیرو الکترومغناطیس را برای ماده تاریک دارد. از نظر نظری، فوتون های تاریک را می توان از آمیختن با فوتون ها معمولی و در پی آن، اثراتش بر برهمکنش های ذرات شناخته شده، یافت. این ذر ...

کوتوله سرخ

بر طبق نمودار هرتسپرونگ راسل، یک ستاره کوتوله سرخ ستاره‌ای کوچک و سرد و سرخ رنگ است که در رده ام یا کا جای می‌گیرد، و غالباً به ستاره‌ای گفته می‌شود که جرمی کمتر از نصف جرم خورشید داشته باشد و دمای سطحی آن کمتر از ۳٬۵۰۰ درجه کلوین باشد.

کهکشان تاریک

کهکشان تاریک به یک کهکشان فرضی گفته می‌شود که ستاره‌های کم یا بسیار کمی دارد. آن‌ها نام خود را به دلیل نداشتن ستارگان قابل مشاهده دریافت کردند، اما در صورت داشتن مقدار قابل توجهی گاز، ممکن است قابل تشخیص باشند. اخترشناسان مدت‌هاست کهکشان‌های تاری ...

ماده تاریک

ماده تاریک ، نوعی از ماده است که فرضیه وجود آن در اخترشناسی و کیهان‌شناسی ارائه شده‌است تا پدیده‌هائی را توضیح دهد که به نظر می‌رسد ناشی از وجود میزان خاصی از جرم باشند که از جرم موجود مشاهده‌شده در جهان بیشترست. مادهٔ تاریک به‌ طور مستقیم با است ...

ماده تاریک داغ

ماده تاریک داغ شکلی از ماده تاریک است که از ذراتی تشکیل شده که با سرعتهای فرانسبیتی حرکت می‌کنند. ماده تاریک ماده‌ای است که با تابش الکترومغناطیس برهم‌کنشی ندارد و به همین دلیل تاریک است. دلیل ادعای وجود داشتن آن برای توضیح چگونگی شکل‌گیری خوشه‌ه ...

ماده تاریک سرد

ماده تاریک سرد که به اختصار CDM خوانده می‌شود، شکلی فرضی از ماده است که برهمکنش بسیار ضعیفی با تابش الکترومغناطیسی دارد و بیشتر ذرات آن در مقایسه با سرعت نور به آهستگی حرکت می‌کنند. گمان می‌رود که ۸۴٫۵۴٪ ماده موجود در جهان ماده تاریک است و ماده ب ...

ماده تاریک گرم

ماده تاریک گرم شکلی فرضی از ماده تاریک است که از نظر ویژگی‌ها بین ماده تاریک داغ و ماده تاریک سرد قرار می‌گیرند. عمومی‌ترین نامزدهای ماده تاریک گرم، نوترینوهای استریل و گراویتون‌ها هستند. ذرات سنگین با برهم‌کنش ضعیف هم وقتی به صورت غیرگرمایی تولی ...

مسئله کهکشان کوتوله

مسئله کهکشان کوتوله یا مسئله ماهواره‌های گمشده برآمده از شبیه‌سازیهای عددی است که تغییرات در توزیع ماده در گیتی را پیش‌بینی می‌کنند. به نظر می‌رسد که ماده تاریک به صورت سلسله‌مراتبی خوشه‌بندی می‌شود و تعداد هاله‌های کوچک و کوچکتر آن در حال افزایش ...

مسئله هاله تیزه‌ای

مسئله هاله تیزه‌ای که با نام مسئله تیزه-مرکز نیز شناخته می‌شود، برآمده از شبیه‌سازی‌هایی است که پیشنهاد می‌دهند ماده تاریک سرد در چگال‌ترین نواحی جهان توزیع‌های تیزه‌ای دارد - یعنی به سرعت در یک نقطه مرکزی به میزان بالایی می‌رسد-. این بدین معنی ا ...

نوترینو

نوترینو یک ذره بنیادی است که از نظر الکتریکی خنثی بوده و به ندرت وارد برهمکنش می‌شود. نوترینو به معنی "کوچک خنثی" ، معمولاً با سرعتی نزدیک به سرعت نور حرکت می‌کند، از نظر الکتریکی خنثی بوده و قادر است از درون مواد تقریباً بدون هیچ برهمکنشی عبور ن ...

نوترینو سترون

نوترینو سترون یا نوترینو نازا ذره بنیادی فرضی است که با هیچ یک از نیروهای بنیادی مدل استاندارد برهمکنش ندارد. صفت سترون در نوترینو سترون به چم نازایی است و بیانگر آن است چنین نوترینوهایی وارون نوترینوهای کارا با نیرو ضعیف برهمکنش ندارند. در برخی ...

نوسان نوترینو

نوسان نوترینو یک پدیدهٔ مکانیک کوانتومی است که به موجب آن نوترینوی ایجاد شده با مزهٔ ویژه لپتون: ؛ در ارزیابی بعدی می‌تواند با طعم دیگری دیده شود. با انتشار نوترینو در فضا، اندازه‌گیری‌های بعدی؛ برای یافتن طعم دلخواهی از نوترینو، در هر دوره از ان ...

پیون

در فیزیک ذرات بنیادی پیون به ذراتی اطلاق می‌شود که جزء سه دستهٔ زیر باشند: π 0, π + and π − و سبکترین مزون هستند و تحت تأثیر از نیروی قوی قرار می‌گیرند.

ذره اپسیلون

ذره اپسیلون یکی از ذرات بدون طعم است جزء مزون‌ها دسته‌بندی می‌شود که از یک کوارک افسون و یک پاد کوارک تَه ساخته شده‌است و در سال ۱۹۷۷ توسط لئو لدرمن در آزمایشگاه فرمی کشف شد نیمه عمر این ذره 1.21x10 −20 ثانیه و جرمش حدود ۱۰ گیگا الکترون ولت است.

ذره سای

ذره سای ، مزونی بدون بار الکتریکی ولی طول عمرش به طور غیر عادی طولانی است. کشف این ذره در ۱۹۷۴ به بسط مدل کوارک و این فرضیه که بر مبنای آن چهارمین کوارک با خاصیتی تازه به نام افسون وجود دارد، منجر شد. اکنون عقیده بر این است که ذره سای متشکل از کو ...

کائون

در فیزیک ذرات بنیادی کائون به مزون‌هایی اطلاق می‌شود که از یک کوارک شگفت و یک کوارک دیگر تشکیل شده‌باشد.

کوارکونیوم

در فیزیک ذرات، کوارکونیوم یک گروه از مزون‌های بدون طعم است که متشکل از یک کوارک و پادکوارک خودش است. به طور مثال ذره پسی و ذره اپسیلون. به خاطر جرم بالای کوارک سر, تاپونیوم وجود ندارد, از آنجایی که کوارک سر قبل از اینکه بتواند یک حالت مقید بسازد ...

مزون

در فیزیک ذرات، مزون‌ها هادرون هایی هستند که متشکل از یک کوارک و یک پاد کوارک می‌باشند که با تعامل قوی متصل می‌شوند. از آنجا که مزون‌ها از زیر ذرات کوارک تشکیل شده‌اند، اندازهٔ فیزیکی آن‌ها با قطر تقریباً یک فمتومتر است که حدود ۲/۳ اندازه پروتون ی ...

مزون تتا

مزون تتا نوعی کوارکونیوم فرضی است که معادل با مزون فای ٬ ذره سای و ذره اپسیلون است.به دلیل طول عمر کم کوارک بالا انتظار یافت شدن این مزون‌ها در طبیعت نمی‌رود.

مزون تی

یک مزون تی ٬ مزونی فرضی است که از یک کوارک سر و٬ یک کوارک بالا یا کوارک پایین یا کوارک شگفت یا کوارک افسون تشکیل شده است.به دلیل طول‌عمر کوتاه کوارک‌های بالا ٬ انتظار نمی‌رود مزون‌های تی در طبیعت یافت شوند.ترکیب یک کوارک سر با آنتی‌کوارک سر یک مز ...

مزون رو

در فیزیک ذرات بنیادی مزون رو ذره‌ای با نیمه عمر بسیار پایین و سبکترین مزون است با جرم ۷۷۰ مگا الکترون ولت و نماد دو نوع اصلی آن ρ + {\displaystyle \rho ^{+}} و ρ 0 {\displaystyle \rho ^{0}} است. مزون رو نیمه عمر 5 × 10 − 5 {\displaystyle 5\times ...

مدل کوارک

در فیزیک ذرات، مدل کوارک یک طرح برای طبقه‌بندی هادرون‌ها بر پایه کوارک‌های ظرفیتشان است. کوارک‌های ظرفیت یک هادرون، آن دسته از کوارک‌ها و پادکوارک‌های هادرون هستند که منشاء اعداد کوانتومی آن هستند. مدل کوارک زیربنای طبقه‌بندی "مزه SU" یا "راه هشت ...

هادرون

در فیزیک ذرات، هادرون به ذرات ترکیبی که از دو یا سه کوارک تشکیل شده باشند، گفته می‌شود. نیروی هسته‌ای قوی این کوارک‌ها را در کنار هم قرار می‌دهد. دو زیرمجموعه از هادرونها وجود دارد: باریون‌‌ها و مزون‌ها. باریون‌ها از سه کوارک و مزون‌ها از دو کوار ...

آنیون

آنیون به یونی گفته می‌شود که به دلیل داشتن الکترون اضافی در لایه الکترونی‌اش دارای بار الکتریکی منفی باشد. به عبارتی دیگر آنیون‌ها ذراتی‌اند که یون منفی دارند و یک یا چند الکترون گرفته‌اند.

الکترون‌خواهی

میل ترکیبی الکترون یا انرژی رهایی الکترون یک اتم یا مولکول، مقدار انرژی آزادشده هنگام اتصال یک الکترون به یک اتم یا مولکول خنثی در "حالت گازی" برای تشکیل یک یون منفی است. Xg + e − → X − g + energy انرژی در فیزیک حالت جامد میل ترکیبی الکترون یا به ...

پیوند یونی

پیوند یونی یا پیوند الکترووالانسی نوعی پیوند شیمیایی بر پایهٔ جذب متقابل نیروی الکترواستاتیک، بین یون‌های ناهمنام است. پیوند یونی پایهٔ اولیهٔ تعامل در ترکیبات یونی است. یون‌‌ها، اتم‌هایی هستند که یک یا چند الکترون از دست داده یا به دست آورده‌اند ...

ترکیب یونی

ترکیب‌های یونی دسته‌ای از ترکیب‌های شیمیایی هستند که یون‌های مثبت و منفی، ذره‌های سازنده آن‌ها می‌باشند. در این ترکیب‌ها هیچ واحد مولکولی مشخصی وجود ندارد. شکل متداول این ترکیبات از یک فلز به عنوان کاتیون و یک نافلز به عنوان آنیون تشکیل می‌شود. ف ...

مایع یونی

مایع یونی نمکی در حالت مایع است. در بعضی از زمینه‌ها، این اصطلاح به نمکی محدود شده‌است که نقطه ذوب آن زیر دمای دلخواه مانند ۱۰۰ درجه سلسیوس است. در حالی که مایعات معمولی مانند آب و بنزین عمدتاً از مولکول‌های خنثی الکتریکی ساخته می‌شوند، مایعات یو ...

معادله برن–لانده

معادله برن–لانده روشی برای محاسبه انرژی شبکه یک ترکیب یونی بلوری است. در سال ۱۹۱۸ ماکس برن و آلفرد لانده پیشنهاد کردند که انرژی شبکه از پتانسیل الکترواستاتیک شبکه یونی و یک بخش پتانسیل دافعه تشکیل می‌شود. E = − N A M z + z − e 2 4 π ε 0 r 0 1 − 1 ...

معادله برن–مایر

معادله برن–مایر معادله ای است که برای محاسبه انرژی شبکه یک ترکیب یونی بلوری استفاده می‌شود. این معادله اصلاح شده‌ای از معادله برن–لانده است. E = − N A M z + z − e 2 4 π ϵ 0 r 0 1 − ρ r 0 {\displaystyle E=-{\frac {N_{A}Mz^{+}z^{-}e^{2}}{4\pi \epsi ...

منبع یونی

منبع یونی دستگاهی است که یونهای اتمی و مولکولی ایجاد می کند. از منابع یونی برای تشکیل یون برای طیف سنج های جرمی ، طیف سنج های انتشار نوری ، شتاب دهنده های ذرات ، کاشت های یونی و موتورهای یونی استفاده می شود.

نقطه ایزوالکتریک

نقطه ایزوالکتریک به پ‌هاشی گفته می‌شود که در آن مولکول یا ذرهٔ مورد نظر بار الکتریکی سطحی خالصی نداشته باشد. در این حالت پدپده‌های الکتروسینتیکی از بین می‌روند. در سوسپانسیون‌ها پتانسیل زتا در این نقطه صفر است. بار خالص مولکول تحت تأثیر pH محیط ت ...