ⓘ رایانه - رایانه, علوم رایانه, رومیزی, سخت‌افزار رایانه, شخصی, سرور, رایانه, درگاه رایانه, تاریخ سخت‌افزار رایانه, کیس رایانه, قیاسی, رده‌های رایانه, الگوریتم ..

رایانه

رایانه یا کامپیوتر دستگاهی الکترونیک است که می‌تواند برنامه‌ریزی شود تا دستورهای ریاضیاتی و منطقی را به‌صورت خودکار از طریق برنامه‌نویسی انجام دهد. رایانه‌های نوین می‌توانند از مجموعهٔ بزرگی از دستورها به نام برنامه پیروی کنند، این امر به آن‌ها اجازه می‌دهد تا قابلیت انجام حجم بزرگی از وظایف را داشته باشند، و بر اساس برنامه‌ای که به آن‌ها داده می‌شود عمل می‌کنند. یک رایانه شامل سخت‌افزار و نرم‌افزار است که با هم یک سامانهٔ رایانه‌ای را تشکیل می‌دهند. همچنین رایانه‌ها با متصل شدن به هم، می‌توانند به نوع دیگری از رایانه بدل شوند. مانند شبکهٔ رایانه‌ای و رایانهٔ خوشه‌ای. رایانه‌ها به‌عنوان سا ...

علوم رایانه

علوم رایانه یا علوم کامپیوتر به مجموعهٔ مطالعاتی گفته می‌شود که به زیربناهای نظری، روش‌های طراحی و ساخت و چگونگی استفاده از رایانه می‌پردازند. علوم رایانه رویکردی علمی و عملی به محاسبات و کاربردهای آن است. این علم به بررسی سیستماتیک: امکان‌پذیری، ساختار، پیاده‌سازی و مکانیزمِ محاسبه‌های روشمند می‌پردازد؛ که مبنای آن کسب، نمایش، پردازش، ذخیره‌سازی، ارتباط و دسترسی به اطلاعات است. بنا به نظر پیتر جی. دنینگ، پرسش اساسی در علوم رایانه این است که: چه چیزی می‌تواند به نحوی کارآمد خودکار انجام شود؟ رشته علوم رایانه را می‌توان به زیررشته‌های نظری و عملی بسیاری تقسیم کرد. بعضی از این زیررشته‌ها، نظ ...

رایانه رومیزی

رایانه رومیزی یا کامپیوتر دسکتاپ یا دسکتاپ ، یک دستگاه الکترونیکی است که داده‌های خام را به داده‌های قابل فهم تبدیل می‌کند و برای استفاده روی میز در منزل یا محل کار ساخته شده‌است و با رایانه‌های قابل حمل مثل لپ‌تاپ‌ها و PDAها فرق می‌کند. به رایانه‌ رومیزی، میکروکامپیوتر هم می‌گویند. چهار نوع رایانه‌ رومیزی وجود دارد: رایانه‌ خانگی، یا رایانه شخصی، واحدهای کاری work station، سرورهای اینترنتی و رایانه‌های خاص مخابراتی. رایانه‌های رومیزی از نظر قیمت معقول‌ترین و قابل تهیه‌ترین هستند و هم در کار، هم در منزل و هم در مدارس حضور دارند و برای انجام وظایف اداری، سازمان دهی تصاویر دیجیتال، تدوین وید ...

سخت‌افزار رایانه

سخت‌افزار رایانه اجزاء فیزیکی قابل لمس رایانه که از اجزاء الکترونیکی یا الکترومکانیکی تشکیل شده باشد. سخت‌افزار رایانه در واقع همان قسمت‌ها یا اجزای فیزیکیِ رایانه مانند نمایشگر، موشواره، صفحه‌کلید، دیسک سخت، واحد سامانه کارت‌های گرافیک، کارت‌های صدا، حافظه اصلی، مادِربورد و تراشه‌های دیگر و… هستند که قابل لمس‌اند. تعریف سخت‌افزار "Hardware" رایانه در مرحله اول یک ماشین الکترونیکی و الکترومکانیکی است؛ یعنی از یک سری قطعات الکترونیکی و الکترومکانیکی ساخته شده است. این قطعات فیزیکی قابل لمس و مشاهده هستند، که به آن‌ها سخت‌افرار گفته می‌شود. سخت افزارهای یک رایانه، بخش قابل لمس و فیزیکی ای هس ...

رایانه شخصی

رایانه‌ی شخصی رایانه‌ای همه‌کاره است که از نظر اندازه و قابلیت‌ها و قیمت به‌گونه‌ای ساخته شده که برای استفادهٔ شخصی مناسب بوده و قرار است که کاربر نهایی از آن استفاده کند. این نوع رایانه‌ها با مدل‌هایِ پردازش دسته‌ای و اشتراک زمانی متفاوت است که برای کار عده‌ای فراوان و تولید رایانه‌های بزرگ و کوچک استفاده می‌شود. برنامه‌هایی که روی بیش‌تر رایانه‌ها نصب می‌شود شامل واژه‌پرداز، صفحه گسترده، پایگاه داده‌ها، مرورگر وب، کلاینت ایمیل، بازی رایانه‌ای و ده‌ها برنامهٔ دیگر که برای استفاده‌های خاص استفاده می‌شود. رایانه‌های شخصی امروزی معمولاً به اینترنت متصل هستند که به آن‌ها اجازهٔ دسترسی به وب ج ...

سرور (رایانه)

سرور یا سرویس دهنده یا رایانش‌دهنده یا کارساز ، یا کارگزار به برنامه‌ای رایانه‌ای گفته می‌شود که خدمات خود را به دیگر برنامه‌های رایانه‌ای در همان رایانه یا در رایانه‌های دیگر ارائه می‌کند. به رایانه‌ای که چنین برنامه‌ای روی آن اجرا شود نیز سرور گفته می‌شود. در فناوری اطلاعات سرور برنامهٔ رایانه‌ای است که خدمات گوناگونی را به برنامه‌های رایانه‌ای دیگر یا کاربرانش ارائه می‌دهد. در تعریف عملی تر سرور یک رایانه متصل به شبکه است که بر خلاف سایر رایانه‌ها برای چند منظور متفاوت ساخته شده‌است برای مثال یک کاربر ممکن است سرور را برای ارسال و دریافت ایمیل، میزبانی وب سایت‌ها ، کنترل و چگونگی دسترسی ...

درگاه رایانه

رایانه دارای مجموعه‌ای از درگاه‌های رایانه‌ای یا پورت کامپیوتر برای اتصال رسانه‌های جداشدنی مانند یک پویشگر یا صفحه کلید، چاپگر و دیگر دستگاه‌های خارجی به رایانه است. از دید فیزیکی یک درگاه بر روی یک تکه از تجهیزات یا کابل متصل است و از دید الکترونیکی، هدایت‌کننده انتقال سیگنال بین دستگاه‌ها می‌باشد.

تاریخ سخت‌افزار رایانه

برخی افراد بر این باورند که ابداع رایانه را می‌توان در ردیف چند واقع مهم در فناوری از جمله اختراع چاپ، موتور بخار، تلفن، رادیو و تلویزیون قرار داد که هر کدام در زندگی انسان، به نوعی انقلاب ایجاد کرده اند. برای یافتن اولین رایانه‌ها و مطالعه تاریخچه رایانه، به هر دستگاهی درطول تاریخ اشاره دارد که توانایی انجام محاسبات ریاضی را داشته باشد. انسان در طول تاریخ دستگاه های زیادی را برای انجام محاسبات ریاضی اختراع کرده است و همواره در کوشش ساخت دستگاه‌های سریعتر است. شاید اولین ابزار انسان برای محاسبه، انگشتان دستش بوده است که با آن محاسبه انگشتی انجام می داده است. در گذشته دستگاه‌های مختلف مکانی ...

کیس رایانه

محفظه رایانه یا کیس رایانه یا کابینت رایانه یا قاب رایانه یا جعبه رایانه یا پوسته رایانه یا واحد سامانه یا کیس یا کازِه جعبه‌ای فلزی است که با اجزای رایانه همچون مادربورد، دیسک سخت، کارت گرافیک و… پر می‌شود و وظیفه نگه‌داری و کنار هم نگاه‌داشتن و همچنین خنک‌سازی این قطعات را دارد.

رایانه قیاسی

رایانه قیاسی یا رایانه آنالوگ نوعی رایانه است که به جای اطلاعات کد دهی شده، اعداد را بر مبنای دو داده دائمی که در حال تغییر و همیشه تغییرات ولتاژی را مورد پردازش قرار می‌دهد. رایانه‌های دیجیتالی مقادیر را با سیگنال‌های دیجیتالی بیان می‌کنند.

رده‌های رایانه

رایانه‌ها می‌توانند از راه‌های مختلف رده‌بندی شوند و انواع آن‌ها مشخص شود. برخی از این رده بندی‌ها متداول رایانه‌های دیجیتال در زیر خلاصه شده‌ است. برای رده بندی‌های دیگر مشاهده کنید دسته‌بندی: رده های رایانه‌ها.

بازی رایانه‌ای

بازی رایانه‌ای یا بازی کامپیوتری یک بازی ویدئویی است که به‌جای اجرا روی کنسول بازی ویدئویی یا دستگاه آرکید، در رایانه شخصی انجام می‌شود. بازی‌های رایانه‌ای از سال ۱۹۸۳ به‌ویژه در اروپا رایج گردیدند. این زمان، زمان کدگذاری اتاق خواب نام گرفت. این بازی‌ها از سال ۲۰۰۰ به‌صورت دیجیتالی مورد انتشار قرار گرفتند. این بازی‌ها به‌صورت رایگان یا به‌عنوان محصول تجاری عرضه می‌شوند و معمولاً از لوح فشرده یا دی‌وی‌دی اتصال اینترنتی فراهم می‌شود.

الگوریتم

الگوریتم یا خوارزمی مجموعه‌ای متناهی از دستورالعمل‌ها است، که به ترتیب خاصی اجرا می‌شوند و مسئله‌ای را حل می‌کنند. به عبارت دیگر یک الگوریتم، روشی گام به گام برای حل مسئله است. شیوه محاسبه معدل در مدرسه، یکی از نمونه‌های الگوریتم است.

امنیت رایانه

امنیت رایانه‌ای با نام‌های امنیت سایبری و امنیت فناوری اطلاعات نیز شناخته می‌شود. حفاظت از سامانه‌های اطلاعات در برابر ی یا آسیب به سخت‌افزار، نرم‌افزار، و اطلاعات نرم‌افزاری و محافظت در برابر حمله محروم‌سازی از سرویس و بات‌نتها نمونه پارامترهایی هستند که امنیت رایانه‌ای آنها را تأمین می‌نماید. این سطح از امنیت شامل کنترل دسترسی فیزیکی به سخت‌افزار، و همچنین به صورت محافظت در برابر آسیب‌هایی که ممکن است با دسترسی به شبکه، داده‌ها و تزریق کد روی داده بکار گرفته می‌شود. که خطای اپراتورها چه عمدی و چه اتفاقی یا انحراف این اپراتورها از روال‌های امنیتی که باعث فریب خوردن آن‌ها می‌شود چنین آسیب‌ ...

برنامه‌نویسی رایانه‌ای

برنامه‌سازی رایانه‌ای یا برنامه‌نویسی رایانه‌ای همان فرایند طراحی و ساخت یک برنامه رایانه‌ای اجراپذیر برای به‌دست‌آوردن یک نتیجه رایانشی خاص، یا انجام یک عمل خاص است. برنامه‌نویسی شامل عمل‌هایی مثل: تحلیل، ایجاد الگوریتم‌ها، رخ‌نمانگاری دقت الگوریتم‌ها و مصرف منابع، و پیاده‌سازی آن الگوریتم‌ها به یک زبان برنامه‌نویسی انتخاب شده است گفته می‌شود). کد منبع یک برنامه به یک یا بیشتر زبان نوشته می‌شود که این زبان برای "برنامه‌نویس" قابل فهم است. هدف از برنامه‌نویسی، پیداکردن ترتیبی از دستورالعمل ها است که انجام یک عمل را در یک رایانه، معمولاً برای حل‌کردن یک برنامه داده شده، خودکارسازی می کند. ب ...

پردازش تصویر

پردازش تصویر امروزه بیشتر به موضوع پردازش تصویر دیجیتال گفته می‌شود که شاخه‌ای از پردازش سیگنال است که با پردازش سیگنال دیجیتال که نماینده تصاویر برداشته شده با دوربین دیجیتال یا اسکن شده توسط اسکنر هستند سر و کار دارد. پردازش تصاویر دارای دو شاخه عمدهٔ بهبود تصاویر و بینایی ماشین است. بهبود تصاویر دربرگیرندهٔ روش‌هایی چون استفاده از فیلتر محوکننده و افزایش تضاد برای بهتر کردن کیفیت دیداری تصاویر و اطمینان از نمایش درست آن‌ها در محیط مقصد مانند چاپگر یا نمایشگر رایانه است، در حالی که بینایی ماشین به روش‌هایی می‌پردازد که به کمک آن‌ها می‌توان معنی و محتوای تصاویر را درک کرد تا از آن‌ها در ک ...

دانش اطلاعات

دانش اطلاعات دانشی است که درباره کیفیت و کاربرد اطلاعات، نیروهای حاکم بر جریان اطلاعات و ابزار آماده‌سازی اطلاعات برای دسترسی و استفاده مطلوب تحقیق می‌کند. اطلاع‌رسانی به تولید، گردآوری، سازماندهی، ذخیره، بازیابی، ترجمه، انتقال، تبدیل و کاربرد اطلاعات مربوط می‌شود. این علم درباره ارائه اطلاعات به روش طبیعی و مصنوعی کاربرد قالب‌ها برای انتقال کامل اطلاعات شیوه‌های آماده‌سازی اطلاعات ابزار و فنون آن مانند کامپیوتر و روش‌های برنامه‌ریزی آن به پژوهش می‌پردازد. هدف اطلاع‌رسانی به عنوان یک علم، تهیه مجموعه اطلاعاتی است که سبب پیشرفت نهادهای گوناگون و روش‌هایی می‌شود که برای گردآوری و انتقال دانش ...

رایانه دیجیتال الکترونیک

در علم رایانه، یک رایانه دیجیتال الکترونیک به رایانه‌ای گفته می‌شود که هم یک رایانه الکترونیک و هم یک رایانه دیجیتال است. برای مثال رایانه‌های دیجیتال الکترونیک شامل آی‌بی‌ام پی‌سی ها و مکینتاش ها و تلفن‌های هوشمند است.

رایانه شناختی

رایانه شناختی ترکیبی از هوش‌مصنوعی و الگوریتم‌های ماشین است که برای پیروی از کاراهای انسان ساخته شده است. این روش به طور کلی یک رویکرد مهندسی معکوس را اتخاذ می‌کند. مثالی از یک رایانه شناختی با استفاده از شبکه‌های عصبی و یادگیری عمیق توسط ماشین واتسون کمپانی IBM تامین می‌شود. توسعه بعدی IBM، معماری میکرو تراشه TrueNorth است که برای نزدیک‌تر شدن به ساختار مغز انسان از معماری فون نیومن استفاده می‌شود که در رایانه‌های متعارف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

علوم نظری رایانه

علوم نظری رایانه مطالعات مربوط به تعاریف زبان‌ها، قابلیت‌ها و محدودیت‌های مربوط به محاسبات الگوریتمی، و نیز آنالیز و تحلیل پیچیدگی مسائل و راه حل‌ها را در بر می‌گیرد. این علوم مجموعه‌ای است از موضوعات علوم رایانه که تمرکز آن‌ها بر جنبه‌های محض، منطقی و ریاضی محاسبات رایانش است، مانند نظریه محاسبات، آنالیز الگوریتم‌ها و معناشناسی زبان‌های برنامه‌نویسی. اگرچه خودش یک عنوان مجزا نیست، پژوهشگران این بخش از علوم رایانه زیرگروهی متمایز در بین محققان علوم رایانه هستند. در علوم نظری رایانه ریاضیات گسسته، جبر محض، نظریه اعداد، نظریه گراف و دیگر زمینه‌های ریاضیات محض مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جم ...

گرافیک رایانه‌ای

نگاشتار رایانه‌ای یا گرافیک رایانه‌ای گرافیکی است که با استفاده از رایانه ساخته می‌شود و نمایانگر داده تصویری با رایانه به کمک سخت‌افزار و نرم‌افزار گرافیکی است. گرافیک رایانه ای باعث تعامل و شناخت بهتر کامپیوترها شده و هم چنین تفسیر داده‌ها را آسان تر کرده ‌است. توسعه‌های بر مبنای گرافیک رایانه ای باعث تأثیر زیادی بر روی بسیاری از رسانه‌ها شده و انقلابی در صنعت انیمیشن، فیلم و بازی‌های رایانه‌ای به راه انداخته است.

مهندسی نرم‌افزار

مهندسی نرم‌افزار یعنی استفاده از اصول مهندسی بجا و مناسب برای تولید و ارائه محصول نرم‌افزاری با کیفیت که قابل اطمینان و با صرفه بوده و بر روی ماشین‌های واقعی به‌طور کارآمدی عمل کند. مهندسی نرم‌افزار یک روش سیستماتیک، منظم و دقیق برای ساخت و ارائه محصولی نرم‌افزاری با کیفیت است. مهندسی نرم‌افزار اغلب شامل فرایند خطی تحلیل، طراحی، پیاده‌سازی و آزمون است؛ که با به‌کارگیری روش‌های فنی و علمی از علوم مهندسی موجب تولید نرم‌افزاری با کیفیت مطلوب در طول یک فرایند انتخابی مناسب پروژه می‌شود. کاربردهای مهندسی نرم‌افزار دارای ارزش‌های اجتماعی و اقتصادی هستند، زیرا بهره‌وری مردم را بالا برده، چند و چو ...

نمای کلی رایانه‌ها

رایانه بزرگ ابر رایانه رایانه شخصی ریز رایانه رایانه رومیزی رایانه میانی Midrange computer رایانه کیفی رایانک رایانش موبایلی و دستگاه موبایل تلفن هوشمند آی‌بی‌ام لوازم کامپیوتری سامانه اطلاعاتی تلویزیون هوشمند تلفن هوشمند

واقعیت رایانه‌ای

فناوری واقعیّت رایانه‌ای اشاره به توانایی برای اضافه کردن یا کم کردن اطلاعات یا در غیر این صورت دست‌کاری ادراک فرد از واقعیت از طریق استفاده از رایانه‌های پوشیدنی یا دستگاه دستی دارد. به عنوان مثالی از این فناوری می‌توان به EyeTap، اشاره کرد که مانند یک فیلتر بین واقعیّت و ادراک کاربر از واقعیّت استفاده می‌کند.

هوش مصنوعی

هوش ترکیبی هوش مصنوعی به انگلیسی: Artificial Intelligence که گاهی اوقات هوش ماشینی نامیده می‌شود، به هوشمندی نشان‌داده‌شده به‌وسیله ماشین‌ها در شرایط مختلف، اطلاق می‌شود که در مقابل هوش طبیعی در انسان‌ها قرار دارد؛ به عبارت دیگر، هوش مصنوعی به سامانه‌هایی گفته می‌شود که می‌توانند واکنش‌هایی مشابه رفتارهای هوشمند انسانی از جمله، درک شرایط پیچیده، شبیه‌سازی فرایندهای تفکری و شیوه‌های استدلالی انسانی و پاسخ موفق به آن‌ها، یادگیری و توانایی کسب دانش و استدلال برای حل مسایل را داشته باشند. بیشتر نوشته‌ها و مقاله‌های مربوط به هوش مصنوعی، آن را به عنوان دانش شناخت و طراحی عامل‌های هوشمند تعریف کر ...

یادگیری ماشین

یادگیری ماشین، مطالعه‌ی علمی الگوریتم‌ها و مدل‌های آماری مورد استفاده‌ی سیستم‌های کامپیوتری است که به‌جای استفاده از دستورالعمل‌های واضح از الگوها و استنباط برای انجام وظایف سود می‌برند. به عنوان زیر مجموعه‌ای از هوش مصنوعی، الگوریتم‌های یادگیری ماشین یک مدل ریاضی بر اساس داده‌های نمونه یا داده‌های آموزش به منظور پیش‌بینی یا تصمیم‌گیری بدون برنامه‌ریزی آشکار، ایجاد می‌کنند. شما احتمالاً چندین بار در روز از یادگیری ماشین استفاده می‌کنید، حتی بدون آنکه بدانید. هر بار که شما یک جستجوی اینترنتی در گوگل یا بینگ انجام می‌دهید، یادگیری ماشینی انجام می‌شود چراکه نرم‌افزار یادگیری ماشینی آن‌ها چگون ...