ⓘ گیتی - گیتی, پاشایی, خامنه, باشگاه فوتسال گیتی‌پسند اصفهان, نوین, دیهیم, مشکل گیتی, ساعتچی, جعفری, پیدایش جهان امروزی, جهان شتاب‌دار, جهان قابل مشاهده, سن جهان ..

گیتی

گیتی عبارت است از کل زمان و فضا و محتویات آن که شامل سیارات، قمرها، ریزسیارات، ستارگان، کهکشان‌ها و محتویات فضای میان‌کهکشانی و در واقع، کل ماده و انرژی و هرآنچه به آن مربوط است، می‌شود. اندازه‌گیری دقیق گیتی به دلیل گسترش همیشگی‌اش، از همهٔ جهت‌ها ممکن نیست؛ اما نظریه‌های گوناگون ی دربارهٔ شکل‌گیری و تغییر و تکامل آن، مطرح شده‌است. نخستین مدل‌های علمی گیتی توسط فلاسفهٔ یونان و هند باستان پدید آمدند که زمین-مرکز بودند و زمین را مرکز جهان می‌دانستند. در گذر سده‌های پس از آن، مشاهدات نجومی دقیق‌تر به نیکلاس کوپرنیک ۱۴۷۳–۱۵۴۳ کمک کرد تا مدل خورشید-مرکزی را بر پایهٔ مرکزیت خورشید در منظومهٔ خو ...

گیتی پاشایی

گیتی در ۲۳ خرداد ۱۳۱۹ در تهران به دنیا آمد. پدر بزرگش جعفر منصوری شاعر و استاد تار و خط بود و نوازندگی تار و سه‌تار را به مادر گیتی آموخت و بدین ترتیب گیتی از طریق مادرش با موسیقی آشنا شد. وی ردیف‌های موسیقی سنتی را نزد فرامرز پایور، مهدی فروغ و محمود کریمی آموخت. پس از اخذ دیپلم به آمریکا رفته و در سیتی کالج نیویورک در رشته معماری مشغول به تحصیل شد و در سیاتل، واشینگتن آمریکا لیسانس هارمونی و ارکستراسیون گرفت.

گیتی خامنه

گیتی خامنه ، معروف به گیتی خامنه‌ای ، مجری برنامه‌های کودک و نوجوانِ شبکهٔ یک تلویزیون از سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۷۰ بود. او به مدت ۱۵ سال در سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به فعالیت پرداخت و سپس به خارج از ایران رفت. همچنین، مقطعی در یکی از مدارس کالیفرنیای شمالی، هنر و زبان فارسی تدریس می‌کرده‌است. او در سال ۱۳۸۹ دوباره به ایران بازگشت. پس از بازگشت، در شبکهٔ تهران به اجرای برنامهٔ "بچه‌های دیروز" مشغول شد که به بیان خاطرات کودکان دههٔ ۱۳۶۰ اختصاص داشت. همچنین، در مجموعهٔ مستندِ "میراث ایران" ، به‌عنوان جهانگرد، میراث تمدن و فرهنگ شمال‌غرب ایران را برای بینندگان شبکهٔ سحر روایت می‌کند. ...

باشگاه فوتسال گیتی‌پسند اصفهان

باشگاه فوتسال گیتی‌پسند یک باشگاه فوتسال ایرانی در شهر اصفهان است. این باشگاه در تاریخ ۱۷ تیر ۱۳۸۹ تأسیس شده‌است. گیتی‌پسند در این سال با خرید امتیاز لیگ برتری صدرای شیراز کار خود را آغاز کرد. گیتی‌پسند هم‌اکنون در لیگ برتر فوتسال ایران حضور دارد. گیتی‌پسند ۲ بار به مقام قهرمانی و ۶ بار به مقام نایب قهرمانی در لیگ برتر فوتسال ایران دست یافته‌است. این تیم همچنین در سال ۱۳۹۱ به مقام قهرمانی و در سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۶ به مقام نایب قهرمانی در لیگ قهرمانان فوتسال آسیا دست یافت.

گیتی نوین

گیتی نوین نگارگر، تندیسگر، گرافیست ایرانی ساکن کانادا و بنیان‌گذار جنبش هنری فَرااِنگاشت است. گیتی نوین در سال ۱۳۵۳ برای ادامه پژوهش هنری و برپایی نمایشگاه، نخست به هلند و سپس به بریتانیا رفت و از سال ۱۳۷۷ تاکنون در ونکوور کانادا زندگی می‌کند. پرده‌های نقاشی گیتی نوین در کلکسیون‌های عمومی و خصوصی اروپا، آمریکا، آسیا و استرالیا ارجمند شناخته می‌شوند.

گیتی دیهیم

گیتی دیهیم زبان‌شناس ایرانی است. وی استاد زبان‌شناسی و مؤلف فرهنگ آوایی فارسی و از شاگردان آندره مارتینه، زبان‌شناس نامدار فرانسوی بود. او را نخستین زن زبان‌شناس ایرانی می‌دانند. آثارش عمدتاً در حوزهٔ زبان فرانسه، خرده‌گویش‌های منطقهٔ قصران، و زبان‌های باستانی است. گیتی دیهیم در دانشگاه تحت تأثیر استادان خود صادق کیا، پرویز ناتل خانلری و احسان یارشاطر، به حوزهٔ زبان‌شناسی علاقه‌مند شد. او دکتریِ خود را در حوزهٔ زبان‌شناسی از دانشگاه سوربن فرانسه گرفت و بیش از ده‌ها کتاب و مقاله در زمینهٔ زبان فرانسه و زبان‌های باستانی ترجمه و تألیف کرد.

مشکل گیتی

مشکل گیتی فیلمی به کارگردانی و تهیه‌کنندگی بهرام کاظمی و نویسندگی عبدالرضا منجزی محصول سال ۱۳۹۴ است. این فیلم در تاریخ ۳ آذر ۱۳۹۵ در سینماهای ایران اکران شده است.

گیتی ساعتچی

گیتی ساعتچی هنرپیشه سینما و تلویزیون اهل ایران است. گیتی ساعتچی با نقش "پروانه" در سریال به یاد ماندنی "تلخ و شیرین" شناخته شد. وی از هنرمندان با سابقه است که در سریال معمای شاه نقش ملکه را بازی کرد. گیتی ساعتچی که در چند سال قبل کم‌کار شده بود، در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران ۱۳۹۲ در ستاد انتخاباتی محسن رضایی به کار مشغول شد.وی دارای یک فرزند دختر به نام طاهره و مهندس معماری بوده که متأسفانه فرزند ایشان در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ماه ۱۳۹۶ بر اثر بیماری سرطان سینه درگذشت.

گیتی جعفری

شهر هرت ۱۳۴۹ مرد نامریی ۱۳۴۵ تاکسی عشق ۱۳۴۹ عروس تهران ۱۳۴۶ یک پارچه آقا ۱۳۴۴ ازدواج ایرانی ۱۳۴۷ اشک یتیم ۱۳۴۳ شانس بزرگ ۱۳۴۴ افسانه دهکده ۱۳۴۳ فرمان‌خان ۱۳۴۶ چهار تا شیطون ۱۳۴۳ تهران می‌رقصد ۱۳۴۸ دختران با معرفت ۱۳۴۳

پیدایش جهان امروزی

دیدگاه ما نسبت به چگونگی پیدایش جهان امروزی بسیار ناقص یا اساساً نادرست است. به همین علت کیهان شناسان برای پی بردن به این موضوع سعی می‌کنند کائنات را قبل از وقوع مه بانگ در ذهن خود تصور و ترسیم کنند. همچنین آن‌ها به دنبال این هستند که بدانند چگونه قبل از مه بانگ جهان به این اندازه از سطح بالایی از نظم برخوردار بوده‌است. حاصل این تحقیقات ارائه مدل‌هایی از سوی کیهان شناسان است که هر یک پاسخ شگفت‌انگیز و متفاوتی به این معماها می‌دهند. البته هر کدام از این مدل‌ها روش‌هایی قابل آزمون هستند که در آینده با رصدهایی که صورت خواهد گرفت درستی یا نادرستی هرکدام از آن‌ها مشخص خواهد شد. تلاش برای مدل‌سا ...

جهان شتاب‌دار

جهان شتاب‌دار مشاهداتی است که بیان می‌دارد جهان کنونی با روندی شتاب‌دار بزرگ می‌شود. که در بیان رسمی عامل مقیاس {\displaystyle a}) یک مقدار مثبت برای مشتقّ دوم آن نسبت به زمان دارد. که نتیجه آن این است که جهان کنونی منبسط می‌شود و روند انبساط آن نیز دارد سرعت می‌گیرد این افزایش سرعت وابسته به زمان و نه مکان است و به همین دلیل نباید با افزایش سرعتی که در نتیجه دور شدن است اشتباه گرفته شود. در سال ۱۹۹۸ مشاهدات ابرنواخترهای نوع Ia نشان داد که سرعت افزایش جهان بر حسب زمان زیاد می‌شود به همین دلیل جایزه شاو در سال ۲۰۰۶ و جایزه نوبل در فیزیک در سال ۲۰۱۱ به کاشفان آن یعنی آدم ریس، سل پرلموتر، برا ...

جهان قابل مشاهده

در کیهان شناسی مهبانگ، جهان قابل مشاهده شامل کهکشان‌ها و اجرام دیگری است که مشاهدهٔ آن‌ها از زمین در دورهٔ کنونی امکانپذیر شده‌است. دلیل قابل مشاهده بودن این مواد این است که نور خارج شده از این اجسام، از لحظهٔ آغاز انبساط کیهان تا کنون، زمان کافی برای رسیدن به ما را داشته‌است. با فرض اینکه جهان همسانگرد است، فاصله تا لبه‌های جهان قابل مشاهده تقریباً در همه جهت‌ها یکی است، یعنی بدون توجه به شکل کلی جهان، جهان قابل مشاهده یک حجم کروی است که ناظر در مرکز آن قرار می‌گیرد. هر منطقه‌ای در جهان دارای جهان قابل مشاهدهٔ خودش است که ممکن است با جهان قابل مشاهده به مرکزیت زمین همپوشانی داشته یا نداشت ...

زمان کیهانی

زمان کیهانی یا فاصلهٔ زمانی از مه‌بانگ یک دستگاه مختصات زمانی است که بیشتر در مدل‌های مه‌بانگ در کیهان‌شناسی فیزیکی کاربرد دارد. این مفهوم برای گیتی‌های دارای انبساط و همگن بدین شرح تعریف می‌شود: باید دستگاه مختصاتی تعریف کرد که در آن گیتی در هر لحظه در همه جا دارای چگالی یکسان است ؛ باید مسیری را برای گذر زمان انتخاب کرد که در آن ساعت‌ها طبق قانون هابل حرکت می‌کنند. مه‌بانگ را باید به عنوان مبدأ دستگاه مختصات زمانی برگزید. گاهی زمان حال را به عنوان مبدأ مختصات زمانی برمی‌گزینند از این رو به زمان کیهانی، زمان بازگشت به عقب هم گفته می‌شود. زمان کیهانی در معادلات میدان اینشتین کاربرد دارد.

سن جهان

در کیهان‌شناسی فیزیکی، سن جهان هستی میزان زمان سپری شده پس از مهبانگ است که گمان می‌رود لحظهٔ آغاز پیدایش جهان است. بنابر دقیقترین اندازه‌گیری انجام شده توسط ماهواره پلانک، سن جهان بر پایه مدل لامبدا-سی دی ام در حدود ۰٫۰۳۷±۱۳٫۷۹۸ میلیارد سال × ۱۰ ۹ سال یا × ۱۰ ۱۷ ثانیه) برآورد شده‌است. میزان عدم قطعیت این عدد ۳۷ میلیون سال است که با تطبیق نتایج چندین پروژهٔ تحقیقاتی علمی از جمله اندازه‌گیری‌های تابش زمینه کیهانی توسط ماهواره پلانک و کاوشگر ناهمسانگردی ریزموجی ویلکینسون و موردهای دیگر تعیین شده‌است. با استفاده از اندازه‌گیری تابش زمینهٔ کیهانی می‌توان زمان سرد شدن این تابش از لحظهٔ مهبانگ ت ...

فرضیه چندجهانی

فرضیهٔ چندگیتیگی یا گیتی‌گان یا چندجهانی مجموعه‌ای فرضی از گیتی‌های شاید موجود است که مجموعاً با هم تمامی چیزهایی که وجود دارند و می‌توانند وجود داشته باشند - تمام فضا، زمان، ماده، و انرژی و همچنین قوانین فیزیکی و ثابت‌هایی که به توصیف آنان می‌پردازند - را در بر می‌گیرند. این اصطلاح برای نخستین بار توسط ویلیام جیمز، فلسفه‌دان و روانشناس آمریکایی، به کار گرفته شد. گاهی اوقات گیتی‌های گوناگون موجود در مجموعه چندگیتیه راگیتی‌های موازی می‌نامند. ساختار گیتی‌گان، ماهیت هر گیتی موجود در آن، و رابطهٔ میان گیتی‌های تشکیل‌دهندهٔ آن، بستگی به فرضیهٔ به خصوصی از چندگیتیگی دارد که مد نظر است. گیتی‌های ...

کیهان‌شناسی

کیهان‌شناسی شاخه‌ای از علوم طبیعی است که مطالعهٔ سرآغاز، تکامل و سرانجام نهایی جهان را بررسی می‌کند. کیهان‌شناسی فیزیکی عبارت است از مطالعهٔ آکادمیک و علمی سرآغاز، تکامل، ساختارهای بزرگ مقیاس و دینامیک جهان و سرانجام نهایی جهان می‌پردازد و همچنین در پی کشف قوانین علمی حاکم بر این حقایق می‌باشد. کیهان‌شناسی دینی عبارت است از پیکره‌ای از باورها که برآمده از متون و رسوم تاریخی، اساطیری، دینی و قومیتی در مورد آفرینش و فرجام‌شناسی می‌باشند.

کیهان‌نگاری

کیهان‌نگاری علمی است که نقشه‌ای از ویژگی‌های کلی هستی یا جهان به همراه توصیف آسمان و زمین رسم می‌کند.

گیتی گلد

گیتی گُلد یک مدل کیهان‌شناسی از گیتی است که از سوی توماس گلد در دههٔ ۱۹۶۰ پیشنهاد شد. در این مدل، جهان با یک مه‌بانگ آغاز می‌شود و برای مدتی گسترش می‌یابد در حالی که در آن آنتروپی در حال افزایش است و پیکان زمان ترمودینامیکی در جهت گسترش است. پس از آنکه آنتروپی به مقدار مشخصی رسید این بار جهان منقبض می‌شود و آنتروپی کاهش می‌یابد درحالی که پیکان زمان ترمودینامیکی در جهت مخالف است تا جایی که گیتی به وضعیتی در آنتروپی پایین با مه‌رمبی در چگالی بالا می‌رسد. دو مدل تأیید کنندهٔ چنین پدیده ای است. در مدل نخست جهان با آنتروپی کم در مه‌بانگ آغاز می‌شود و پیوسته آنتروپی آن افزایش می‌یابد تا اینکه مه ...

لامبدا-سی دی ام

لامبدا-سی‌دی‌ام) یا ماده تاریک سرد لامبدا ، حاصل پارامتری‌سازی مدل مه‌بانگ در کیهان‌شناسی فیزیکی است. در این مدل جهان شامل یک ثابت کیهانی - که وجود آن به انرژی تاریک نسبت داده می‌شود - و همچنین ماده تاریک سرد است. اغلب از این مدل با نام مدل استاندارد کیهان‌شناسی مه‌بانگ یاد می‌شود زیرا ساده‌ترین مدلی است که توضیح خوبی برای این ویژگی‌های کیهان ارائه می‌دهد: وجود و ساختار تابش زمینه کیهانی انبساط شتابدار کیهان که با مشاهده نور رسیده از کهکشانها و ابرنواخترهای دوردست، کشف شد. فراوانی هیدروژنو دوتریم، هلیم و لیتیم ساختار بزرگ مقیاس در توزیع کهکشانها این مدل بر این پندار استوار است که نسبیت عام ...

مه‌بانگ

نظریه مِه‌بانگ یا بیگ بنگ تولد زمان و مدل کیهان‌شناسی پذیرفته‌شده جهان، از کهن‌ترین دوران شناخته‌شده و تکامل آن در اندازه و مقیاس بزرگ است. این نظریه بیان می‌کند که گیتی از یک وضعیت بسیار چگال نخستین آغاز شده و در گذر زمان انبساط یافته‌است این نظریه طیف گسترده‌ای از پدیده‌های مشاهده‌شده را به خوبی توضیح می‌دهد. از جمله این پدیده‌ها می‌توان به فراوانی عناصر سبک اولیه، تابش زمینه کیهانی، ساختار بزرگ مقیاس و قانون هابل اشاره نمود. اگر در زمان به عقب برگردیم، به نقطه‌ای در گذشته می‌رسیم که در آن قوانین فیزیکی شناخته‌شده کارایی خود را از دست می‌دهند و نقطه تکینگی نام دارد. این نقطه، نقطه پیدایش ...